{"id":100,"date":"2018-02-09T15:30:00","date_gmt":"2018-02-09T15:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=100"},"modified":"2018-02-09T15:30:00","modified_gmt":"2018-02-09T15:30:00","slug":"b52-odcinek-65-estomihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=100","title":{"rendered":"B!52, Odcinek 65 – Estomihi"},"content":{"rendered":"
\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n<\/a><\/div>\n
\n<\/div>\n

<\/p>\n

\nJutro ostatnia niedziela przed \u015arod\u0105 Popielcow\u0105, Quinquagesima, czyli Niedziela Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy. Jest tak\u017ce nazywana Estomihi od s\u0142\u00f3w Introitu na t\u0119 niedziel\u0119:<\/div>\n
\n
\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\nEsto mihi in Deum protectorem, et in locum refugii, ut salvum me facias<\/i><\/div>\n<\/div>\n
\n
\nB\u0105d\u017a mi Bo\u017ce schronieniem i zamkiem warownym, aby mnie ocali\u0107 (Ps 71, 3)<\/i><\/div>\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nW Lipsku w czasach Bacha Niedziela Pi\u0119\u0107dziesi\u0119tnicy mia\u0142a szczeg\u00f3lnie uroczyst\u0105 opraw\u0119 muzyczn\u0105, by\u0142a bowiem ostatni\u0105 niedziel\u0105 przed obowi\u0105zuj\u0105cym w czasie Wielkiego Postu tempus clausum<\/i>, czasem zakazanym, w kt\u00f3rym nie mo\u017cna by\u0142o wykonywa\u0107 w ko\u015bcio\u0142ach muzyki figuralnej.<\/div>\n

<\/p>\n

\nEstomihi sta\u0142a si\u0119 tak\u017ce punktem zwrotnym w karierze Bacha. To w\u0142a\u015bnie w t\u0119 niedziel\u0119, 7 lutego 1723 roku Bach zaprezentowa\u0142 mieszka\u0144com i Radzie Miejskiej Lipska swoje dwie kantaty aplikcyjne na stanowisko kantora ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Tomasza. Relacja \u201especjalnego korespondenta\u201c o tym wydarzeniu ukaza\u0142a si\u0119 nawet w odleg\u0142ym Hamburgu. 15 lutego 1723 roku w Hamburger Relationscourier napisano:.<\/i><\/div>\n

<\/i><\/div>\n
„W niewyra\u017ane niedzielne przedpo\u0142udnie, Pan Bach, kapelmistrz ksi\u0105\u017c\u0119cy z C\u00f6then, da\u0142 pr\u00f3b\u0119 w ko\u015bciele \u015bw. Tomasza, z powodu ci\u0105gle nie obsadzonego stanowiska kantora. Muzyka by\u0142a przy tej okazji chwalona przez wszystkich, kt\u00f3rzy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 jej s\u0142ucha\u0107.”
<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nDla porz\u0105dku nale\u017cy doda\u0107, \u017ce s\u0105 badacze, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce tym \u201especjalnym korespondentem\u201d by\u0142 Mr. Bach<\/i> we w\u0142asnej osobie. Tak\u0105 soczyst\u0105 tez\u0119 stawia na przyk\u0142ad Peter Williams w swojej ksi\u0105\u017cce The Life of Bach<\/i>. W ka\u017cdym razie kompozytor otrzyma\u0142 stanowisko w Lipsku, cho\u0107 tego wyboru wcale nie uznawano tam wtedy za najlepszy. Kiedy po odpadli z wy\u015bcigu Graupner i Telemann, na posiedzeniu Rady Miejskiej radny Abraham Christoph Platz powiedzia\u0142 mi\u0119dzy innymi w kontek\u015bcie Bacha:<\/div>\n
\n<\/div>\n
„Z wa\u017cnych przyczyn poddaj\u0119 pod rozwag\u0119, \u017ce skoro na t\u0119 chwil\u0119 nie mo\u017cemy dosta\u0107 najlepszego, trzeba by wzi\u0105\u0107 \u015bredniego, o kt\u00f3rym niegdy\u015b tyle dobrego m\u00f3wi\u0142o si\u0119 w Pirnie…”<\/div>\n
<\/div>\n
\nO jednej z kantat, kt\u00f3rymi Bach aplikowa\u0142 do Lipska, Jesus nahm zu sich die Zw\u00f6lfe<\/i>, BWV 22  pisa\u0142em w zesz\u0142ym roku. Dzi\u015b kilka s\u0142\u00f3w o drugiej z nich – Du wahrer Gott und Davids Sohn<\/i>, BWV 23.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nW przeciwie\u0144stwie do BWV 22, kt\u00f3ra powsta\u0142a prawdopodobnie ju\u017c w Lipsku na kr\u00f3tko przed prezentacj\u0105, BWV 23, a przynajmniej jej pierwsze trzy cz\u0119\u015bci, zosta\u0142a przygotowana w K\u00f6then. Podobnie jak w przypadku Jesus nahm zu sich die Zw\u00f6lfe<\/i>, autor tekstu kantaty Du wahrer Gott und Davids Sohn<\/i> nie jest znany. Pierwsze trzy cz\u0119\u015bci opieraj\u0105 si\u0119 na tek\u015bcie Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. \u0141ukasza (18, 35-43) opowiadaj\u0105cym o uzdrowieniu niewidomego z Jerycha; tym samym, kt\u00f3ry by\u0142 czytany w ko\u015bcio\u0142ach w Niedziel\u0119 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy. Zar\u00f3wno tekst, jak i melodia ko\u0144cz\u0105cego kantat\u0119 chora\u0142u pochodzi z lutera\u0144skiego hymnu Christe, du Lamm Gottes<\/i>, nazywanego niemieckim Agnus Dei<\/i>. Uwa\u017ca si\u0119 powszechnie, \u017ce ta cz\u0119\u015b\u0107 kantaty jest najstarsza i pochodzi z zaginionej Weimarer Passion<\/i>, wykonanej na dworze w Gotha w roku 1717.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nDu wahrer Gott und Davids Sohn<\/i>, BWV 23 sk\u0142ada si\u0119 z czterech cz\u0119\u015bci a podczas przes\u0142uchania 7 lutego 1723 wykonali j\u0105 soli\u015bci (sopran, alt, tenor), czterog\u0142osowy ch\u00f3r oraz zesp\u00f3\u0142 instrumentalny z\u0142o\u017cony z 2 oboj\u00f3w, 2 skrzypiec, alt\u00f3wki i basso continuo. Podczas kolejnego wykonania, 20 lutego 1724 roku Bach zmieni\u0142 tonacj\u0119 z c-moll na h-moll, zamieni\u0142 oboje na oboje d\u2019amore oraz doda\u0142 w ostatniej cz\u0119\u015bci kornet oraz 3 puzony, kt\u00f3re wzmocni\u0142y g\u0142osy ch\u00f3ru. Kantata zosta\u0142a wykonana jeszcze raz, w wersji pierwotnej, pomi\u0119dzy rokiem 1728 a 1731.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nZapraszam do pos\u0142uchania trzeciej cz\u0119\u015bci kantaty, ch\u00f3ru Aller Augen warten, Herr, o kt\u00f3rym Julian Mincham z portalu www.jsbachcantatas.com pisze:<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n„Tonacja durowa i charakter ta\u0144ca podnosz\u0105 jego nastr\u00f3j. I cho\u0107 to ci\u0105gle pro\u015bba o przywr\u00f3cenie wzroku, si\u0142\u0119 i wsparcie, czujemy, \u017ce nie jest ona sk\u0142adana na pr\u00f3\u017cno; \u017ce przecie\u017c cz\u0142owiek nie jest osamotniony\u2026”<\/div>\n
\n<\/div>\n

<\/p>\n

\nAller Augen warten, Herr,<\/i><\/div>\n
\nDu allm\u00e4chtger Gott, auf dich,<\/i><\/div>\n
\nUnd die meinen sonderlich.<\/i><\/div>\n
\nGib denselben Kraft und Licht,<\/i><\/div>\n
\nLass sie nicht<\/i><\/div>\n
\nImmerdar in Finsternissen!<\/i><\/div>\n
\nK\u00fcnftig soll dein Wink allein<\/i><\/div>\n
\nDer geliebte Mittelpunkt<\/i><\/div>\n
\nAller ihrer Werke sein,<\/i><\/div>\n
\nBis du sie einst durch den Tod<\/i><\/div>\n
\nWiederum gedenkst zu schlie\u00dfen.<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nWszystkich oczy patrz\u0105 w\u017cdy<\/div>\n
\nTwej wszechmocy Bo\u017ce tak<\/div>\n
\nA nadziej\u0119 maj\u0105 w nim.<\/div>\n
\nDaj im \u015bwiat\u0142o, si\u0142\u0119 z nim<\/div>\n
\nNie zw\u00f3l im pozostawa\u0107 wci\u0105\u017c w ciemno\u015bciach.<\/div>\n
\nTym w przysz\u0142o\u015bci Tw\u00f3j\u017ce znak<\/div>\n
\nJednym ma wskazaniem by\u0107<\/div>\n
\nWszystkich czyn\u00f3w pilnuj ich<\/div>\n
\nA\u017c je kiedy\u015b przeze \u015bmier\u0107<\/div>\n
\nPostanowisz zamkn\u0105\u0107 znowu.<\/div>\n

\n***<\/p>\n

Johann Sebastian Bach (1685-1750)
\nDu wahrer Gott und Davids Sohn, BWV 23
\n3. Aller Augen warten, Herr<\/p>\n

Stiftsbarock Stuttgart
\nKay Johannsen, dyrygent<\/p>\n

\n