{"id":116,"date":"2017-12-24T17:35:00","date_gmt":"2017-12-24T17:35:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=116"},"modified":"2017-12-24T17:35:00","modified_gmt":"2017-12-24T17:35:00","slug":"b52-odcinek-56-nativitatis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=116","title":{"rendered":"B!52, Odcinek 56 – Nativitatis"},"content":{"rendered":"
\n
\n<\/a><\/div>\n

<\/div>\n

\n<\/div>\n
\nW pierwszej po\u0142owie XVIII wieku \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia obchodzono przez trzy dni. st\u0105d tak du\u017ca liczba utwor\u00f3w napisanych przez Johanna Sebastiana Bacha na t\u0119 okazj\u0119. Do dzisiaj – opr\u00f3cz innych kompozycji – zachowa\u0142y si\u0119 kantaty:<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nna pierwszy dzie\u0144 \u015awi\u0105t: Christen, \u00e4tzet diesen Tag<\/i>, BWV 63; Gelobet seist du, Jesu Christ<\/i>, BWV 91; Unser Mund sei voll Lachens<\/i>, BWV 110; Ehre sei Gott in der H\u00f6he,<\/i> BWV 197a; Gloria in excelsis Deo<\/i>, BWV 191;<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nna drugi dzie\u0144 \u015awi\u0105t: Darzu ist erschienen der Sohn Gottes<\/i>, BWV 40; Christum wir sollen loben schon<\/i>, BWV 121; Selig ist der Mann<\/i>, BWV 57;<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nna trzeci dzie\u0144 \u015awi\u0105t: Sehet, welch eine Liebe hat uns der Vater erzeiget<\/i>, BWV 64; Ich freue mich in dir<\/i>, BWV 133; S\u00fc\u00dfer Trost, mein Jesus k\u00f6mmt<\/i>, BWV 151.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nSzczeg\u00f3lne miejsce w\u015br\u00f3d kompozycji bo\u017conarodzeniowych zajmuje jednak Oratorium na Bo\u017ce Narodzenie, BWV 248. Weihnachtsoratorium zosta\u0142o napisane przez Johanna Sebastiana Bacha na sezon \u015bwi\u0105teczny 1734\/1735 i sk\u0142ada si\u0119 z sze\u015bciu wykonywanych wtedy oddzielnie kantat. Pierwsza (na Bo\u017ce Narodzenie) opowiada o narodzinach Jezusa, druga (na drugi dzie\u0144 \u015awi\u0105t) opisuje og\u0142oszenie Bo\u017cego Narodzenia pasterzom, trzecia (na 27 grudnia) – adoracj\u0119 Dzieci\u0105tka przez pasterzy, czwarta (na Nowy Rok) – obrzezanie i nazwanie imieniem Jezus, pi\u0105ta (na pierwsz\u0105 niedziel\u0119 po Nowym Roku) – podr\u00f3\u017c M\u0119drc\u00f3w ze Wschodu i sz\u00f3sta (na Objawienie Pa\u0144skie, Trzech Kr\u00f3li) traktuje o adoracji Jezusa przez M\u0119drc\u00f3w. Nazw\u0119 \u201eOratorium\u201d nada\u0142 cyklowi kantat sam Bach, dopisuj\u0105c na dole pierwszych stron manuskrypt\u00f3w wszystkich kantat dopisek Pars (cz\u0119\u015b\u0107) – odpowiedni numer kantaty – Oratorii (oratorium), na kantacie sz\u00f3stej dopisuj\u0105c \u201eUltima\u201d \u2013 ostatnia. Na manuskrypcie znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce dopiski na temat miejsca wykonania ka\u017cdej kantaty, wiemy wi\u0119c dok\u0142adnie w jakie dni i w kt\u00f3rym lipskim ko\u015bciele by\u0142y wykonywane poszczeg\u00f3lne kantaty:<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n1. Kantata Jauchzet, frohlocket! auf, preiset die Tage<\/i>: 25 grudnia 1734, wcze\u015bnie rano w ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja, po po\u0142udniu w ko\u015bciele \u015bw. Tomasza;<\/p>\n

2. Kantata Und es waren Hirten in derselben Gegend<\/i>: 26 grudnia 1734, rano w ko\u015bciele \u015bw. Tomasza, po po\u0142udniu w ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja;<\/p>\n

3. Kantata Herrscher des Himmels, erh\u00f6re das Lallen<\/i>: 27 grudnia 1734, rano w ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja;<\/p>\n

4. Kantata Fallt mit Danken, fallt mit Loben<\/i>: 1 stycznia 1735, rano w ko\u015bciele \u015bw. Tomasza, po po\u0142udniu w ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja;<\/p>\n

5. Kantata Ehre sei dir, Gott, gesungen<\/i>: 2 stycznia 1735, rano w ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja;<\/p>\n

6. Kantata Herr, wenn die stolzen Feinde schnauben<\/i>: 6 stycznia 1735, rano w ko\u015bciele \u015bw. Tomasza, po po\u0142udniu w ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja.<\/p>\n

W Oratorium na Bo\u017ce Narodzenie arie i ch\u00f3ry – z wyj\u0105tkiem arii altowej Schliesse, mein Herze, dies selige Wunder<\/i> z trzeciej kantaty i ch\u00f3ru Ehre sei dir, Gott, gesungen<\/i> z pi\u0105tej kantaty – pochodz\u0105 z wcze\u015bniejszych kompozycji Johanna Sebastiana Bacha, \u015bwieckich kantat napisanych w latach 1722 i 1734:  La\u00dft uns sorgen, la\u00dft uns wachen<\/i> (Hercules auf dem Scheidewege<\/i>), BWV 213 (na 11. urodziny ksi\u0119cia Friedricha Christiana, nast\u0119pcy tronu Saksonii), T\u00f6net, ihr Pauken!<\/i> BWV 214 (na urodziny Marii Josephy, kr\u00f3lowej Polski i elektorowej Saksonii) oraz Preise dein Gl\u00fccke, gesegnetes Sachsen<\/i>, BWV 215 (na rocznic\u0119 wyboru Augusta III, elektora Saksonii na kr\u00f3la Polski). Bach nada\u0142 ca\u0142o\u015bci sp\u00f3jny plan tonalny, wprowadzi\u0142 sinfoni\u0119 przed druga kantata i doda\u0142 nowe recytatywy, oraz chora\u0142y przystosowuj\u0105c poprzednie utwory do religijnego libretta napisanego przez Picandra.<\/p>\n

Kantaty wchodz\u0105ce w sk\u0142ad Weihnachtsoratorium by\u0142y przeznaczone do wykonania na r\u00f3\u017cne sk\u0142ady wokalno-instrumentalne. Najbardziej rozbudowana jest w tym zakresie pierwsza kantata, kt\u00f3ra zosta\u0142a rozpisana na cztery glosy solowe (sopran, alt, tenor bas), czterog\u0142osowy ch\u00f3r oraz zesp\u00f3\u0142 instrumentalny z\u0142o\u017cony z 3 tr\u0105bek, kot\u0142\u00f3w, 2 flet\u00f3w traverso, 2 oboj\u0105\u00f3, 2 oboj\u00f3w d’amore, 2 skrzypiec, alt\u00f3wki i basso continuo. Zapraszam do pos\u0142uchania pierwszej cz\u0119\u015bci z tej w\u0142a\u015bnie kantaty, ch\u00f3ru Jauchzet, frohlocket, auf, preiset die Tage<\/i> w wykonaniu RIAS-Kammerchor i Akademie f\u00fcr Alte Musik Berlin pod dyrekcj\u0105 Ren\u00e9 Jacobsa.<\/p>\n

<\/div>\n

\n
\nJauchzet, frohlocket! auf, preiset die Tage,<\/i><\/div>\n
\nR\u00fchmet, was heute der H\u00f6chste getan!<\/i><\/div>\n
\nLasset das Zagen, verbannet die Klage,<\/i><\/div>\n
\nStimmet voll Jauchzen und Fr\u00f6hlichkeit an!<\/i><\/div>\n
\n
<\/i><\/div>\n
\nDienet dem H\u00f6chsten mit herrlichen Ch\u00f6ren,<\/i><\/div>\n
\nLasst uns den Namen des Herrschers verehren!<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nWsta\u0144cie, \u015bpiewajcie, radosne dni chwalcie,<\/div>\n
\nS\u0142awcie, co dzisiaj uczyni! wam Pan!<\/div>\n
\nSkargi porzu\u0107cie, wahanie wygnajcie,<\/div>\n
\nBo trzeba radosne dzi\u015b \u015bpiewy wznie\u015b\u0107 wam!<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nS\u0142u\u017ccie wi\u0119c Panu w ch\u00f3rach przewspania\u0142ych!<\/div>\n
\nUwielbi\u0107 po\u015bpieszcie imi\u0119 Pana chwa\u0142y!<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nWESO\u0141YCH \u015aWI\u0104T!!!<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n