{"id":136,"date":"2017-10-26T17:00:00","date_gmt":"2017-10-26T17:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=136"},"modified":"2017-10-26T17:00:00","modified_gmt":"2017-10-26T17:00:00","slug":"bdate-26-10-2017-hans-leo-hasler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=136","title":{"rendered":"B!DATE, 26.10.2017 – Hans Leo Ha\u00dfler"},"content":{"rendered":"
\n
\n<\/a><\/div>\n
\n<\/div>\n

453 lata temu, 26 pa\u017adziernika 1564 roku zosta\u0142 ochrzczony w Norymberdze Hans Leo Ha\u00dfler. Pierwszych lekcji muzyki udziela\u0142 mu ojciec Isaak. W 1584 roku Ha\u00dfler, jako pierwszy z wielu niemieckich kompozytor\u00f3w swojej epoki wyjecha\u0142 do W\u0142och, \u017ceby kontynuowa\u0107 studia muzyczne. W Wenecji zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Giovannim Gabrielim, z kt\u00f3rym studiowa\u0142 kompozycj\u0119 i gr\u0119 na organach u wuja Giovanniego \u2013 Andrei Gabriellego. Ha\u00dfler  nie zabawi\u0142 w Wenecji d\u0142ugo. Ju\u017c w 1585 roku wr\u00f3ci\u0142 do Niemiec i rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 jako organista u hrabiego Oktawiana II Fuggera w Augsburgu. Mimo tego, \u017ce by\u0142 \u017carliwym katolikiem zdoby\u0142 w protestanckim Augsburgu du\u017c\u0105 s\u0142aw\u0119 jako kompozytor, organista i konsultant budowy organ\u00f3w. W tym czasie skonstruowa\u0142 tak\u017ce dla cesarza Rudolfa II organy mechaniczne.<\/p><\/div>\n

\n<\/div>\n
\nPo \u015bmierci swojego patrona w roku 1600 stara\u0142 si\u0119 o prac\u0119 miejskiego kapelmistrza w Augsburgu, jednak wkr\u00f3tce potem rozpocz\u0105\u0142 negocjacje z w\u0142adzami Norymbergi w sprawie powrotu do rodzinnego miasta. Zadedykowa\u0142 wtedy norymberskiemu senatowi zbi\u00f3r 48 motet\u00f3w Sacri concentus<\/i> (w p\u00f3\u017aniejszej edycjach powi\u0119kszony o 8 kolejnych motet\u00f3w i 3 utwory instrumentalne zatytu\u0142owane Ricercari e Canzoni<\/i> a 4-8). Starania zako\u0144czy\u0142y si\u0119 sukcesem i Ha\u00dfler zosta\u0142 zatrudniony jako kierownik miejskiej kapeli oraz organista we Frauenkirche. <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nNied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej, dzi\u0119ki smyka\u0142ce do interes\u00f3w zosta\u0142 dworzaninem Rudolfa II, od kt\u00f3rego otrzyma\u0142 szlachecki tytu\u0142 Roseneck, jednak kiedy straci\u0142 maj\u0105tek na spekulacjach handlowych wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojej energii musia\u0142 przenie\u015b\u0107 z komponowania i wykonywania muzyki na przed\u0142u\u017caj\u0105ce si\u0119 spory prawne. W 1608 roku przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Drezna, gdzie przyj\u0105\u0142 posad\u0119 najpierw organisty, potem kapelmistrza ksi\u0105\u017c\u0105t-elektor\u00f3w saskich. Zmar\u0142 na gru\u017alic\u0119 8 czerwca 1612 roku. Po jego \u015bmierci stanowiska przy dworze saskim obj\u0119li po nim Michael Praetorius i Heinrich Sch\u00fctz.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nJu\u017c w roku 1588 Frederick Lindner wyda\u0142 w kolekcji muzyki w\u0142oskiej dwa motety Hansa Leo Ha\u00dflera – Laudate Dominum a 8<\/i> i Nuptiae factae sunt<\/i> a 12<\/i>. W 1590 roku Ha\u00dfler opublikowa\u0142 ju\u017c na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 zbi\u00f3r 24 w\u0142oskich canzonette a w roku 1591 zbi\u00f3r 31 motet\u00f3w Cantiones Sacrae a 4-12<\/i>, kt\u00f3ry zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej powi\u0119kszony o 7, w tym dwa Magnificat. W 1596 roku zosta\u0142 wydany zbi\u00f3r Neue teutsche Gesang nach Art der welschen Madrigalien und Canzonetten mit 4-8 Stimmen<\/i> i Madrigali a 5, 6. 7 & 8 voci <\/i>a trzy lata p\u00f3\u017aniej zbi\u00f3r 8 mszy dedykowany Oktawianowi Fuggerowi.<\/div>\n
\nHans Leo Ha\u00dfler jest jednak najbardziej znany ze swoich religijnych i \u015bwieckich pie\u015bni. W roku 1607 opublikowa\u0142 zbi\u00f3r 52 hymn\u00f3w w formie motet\u00f3w Psalmen und christliche Ges\u00e4ng mit vier stimmen auf die Melodien fugweis componirt<\/i>, a w roku 1608  Kirchenges\u00e4nge, Psalmen und geistliche Lieder auf die gemeinen Melodien mit vier Stimrnen simpliciter gesetzt<\/i>, kt\u00f3ry zawiera 70 opracowa\u0144 chora\u0142\u00f3w w prostym zapisie do \u015bpiewania w ko\u015bcio\u0142ach. <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nJest jednak melodia, kt\u00f3r\u0105 mi\u0142o\u015bnicy muzyki dawnej znaj\u0105 doskonale, jednak nie wszyscy wiedz\u0105, \u017ce jej autorem jest Hans Leo Ha\u00dfler\u2026<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nW 1601 roku ukaza\u0142 si\u0119 zbi\u00f3r Lustgarten neuer teutscher Ges\u00e4ng, Balletti, Gaillarden und Intraden<\/i>, kt\u00f3ry zawiera 32 niemieckie pie\u015bni. Jedn\u0105 z nich jest Mein G\u2019m\u00fct ist mir verwirret<\/i>, kt\u00f3rej melodia zosta\u0142a w roku 1656 zaadaptowana na potrzeby hymnu O Haupt voll Blut und Wunden<\/i> przez Johanna Cr\u00fcgera (1598\u20131662). A ten znaj\u0105 ju\u017c wszyscy i kojarz\u0105 przede wszystkim z nazwiskiem Bach. Johann Sebastian Bach wykorzysta\u0142 melodi\u0119 Hansa Leo Ha\u00dflera kilkana\u015bcie razy. Pi\u0119\u0107 razy pojawia si\u0119 w Pasji wed\u0142ug \u015bw. Mateusza, mo\u017cemy j\u0105 tak\u017ce us\u0142ysze\u0107 w Oratorium na Bo\u017ce Narodzenie<\/i>, BWV 248 czy kantacie Sehet, wir gehn hinauf gen Jerusalem<\/i>, BWV 159.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nBach nie by\u0142 ani pierwszy, ani ostatni. Melodia pojawia si\u0119 w tw\u00f3rczo\u015bci takich kompozytor\u00f3w jak Johann Pachelbel, Georg Philipp Telamann, Franz Liszt, Felix Mendelssohn-Bartholdy, Max Reger. Si\u0119gaj\u0105 po niego tak\u017ce tw\u00f3rcy wsp\u00f3\u0142cze\u015bni, si\u0119gn\u0119li po ni\u0105 na przyk\u0142ad Paul Simon w piosence American Tune z 2006 roku, czy  John K. Samson w Stop Error z 2012.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nDzi\u015b zapraszam jednak do pos\u0142uchania pierwowzoru, mi\u0142osnej pie\u015bni, pie\u015bni od kt\u00f3rej wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o\u2026<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nMein Gm\u00fcth ist mir verwirret, das macht ein Jungfrau zart,<\/div>\n
\nbin ganz und gar verirret, mein Herz das kr\u00e4nckt sich hart,<\/div>\n
\nhab tag und nacht kein Ruh, f\u00fchr allzeit grosse klag,<\/div>\n
\nthu stets seufftzen und weinen,<\/div>\n
\nin trauren schier verzag.<\/div>\n
\n(…)<\/div>\n
\nAber ich mu\u00df auffgeben, und allzeit traurig sein,<\/div>\n
\nsolts mir gleich kosten Leben, das ist mein gr\u00f6ste Pein,<\/div>\n
\ndann ich bin ir zu schlecht, darumb sie mein nicht acht,<\/div>\n
\nGott wolts f\u00fcr leid bewahren,<\/div>\n
\ndurch sein G\u00f6ttliche macht.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nPogubi\u0142em si\u0119 z powodu delikatnego dziewcz\u0119cia,<\/div>\n
\nNie wiem dok\u0105d pod\u0105\u017cam a moje serce jest rozdarte.<\/div>\n
\nNie mog\u0119 zazna\u0107 spokoju we dnie i w nocy;<\/div>\n
\nZawodz\u0119, wzdycham i p\u0142acz\u0119 bez ustanku.<\/div>\n
\nRozpaczam i cierpi\u0119…<\/div>\n
\n(…)<\/div>\n
\nLecz musz\u0119 si\u0119 podda\u0107 i na zawsze pozosta\u0107 smutnym,<\/div>\n
\njakbym wcale nie mia\u0142 \u017cycia…<\/div>\n
\nMoim najwi\u0119kszym b\u00f3lem jest to, \u017ce jestem dla niej zbyt n\u0119dzny,<\/div>\n
\n\u017ce wcale nie zwraca na mnie uwagi.<\/div>\n
\nTaka ju\u017c wida\u0107 wola bo\u017ca, bym cierpia\u0142.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n