{"id":158,"date":"2017-08-11T17:54:00","date_gmt":"2017-08-11T17:54:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=158"},"modified":"2017-08-11T17:54:00","modified_gmt":"2017-08-11T17:54:00","slug":"bdate-12-08-2017-zaba-kot-i-inne-stwory-czyli-urodziny-heinricha-ignaza-franza-bibera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=158","title":{"rendered":"B!DATE, 12.08.2017 – \u017baba, kot i inne stwory, czyli urodziny Heinricha Ignaza Franza Bibera"},"content":{"rendered":"
\n<\/a><\/div>\n
\nJutro b\u0119dziemy obchodzi\u0107 373 rocznic\u0119 urodzin Heinricha Ignaza Franza Bibera, kompozytora i genialnego wirtuoza skrzypiec.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nHeinrich Ignaz Franz Biber zosta\u0142 ochrzczony (i prowdopodobnie tak\u017ce si\u0119 urodzi\u0142) 12 sierpnia 1644 roku w miejscowo\u015bci Wartenberg (obecnie Str\u00e1\u017e pod Ralskem w Czechach). Przypuszcza si\u0119, \u017ce wiedz\u0119 og\u00f3ln\u0105 zdobywa\u0142 w gimanzjum Jezuit\u00f3w w Opawie a muzyki uczy\u0142 go miejscowy organista. Jeszcze przed 1668 rokiem pracowa\u0142 na dworze ksi\u0119cia Johanna Seyfrieda von Eggenberg w Grazu, p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 zatrudniony przez biskupa O\u0142omu\u0144ca Karla II von Liechtenstein-Kastelkorn w Kromiery\u017cu.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nLatem 1670 roku biskup wys\u0142a\u0142 Bibera do Absam ko\u0142o Innsbrucku, \u017ceby ze s\u0142ynnym lutnikiem, Jacobem Steinerem negocjowa\u0107 zakup instrument\u00f3w do kapeli dworskiej. Biber jednak nigdy do Absam nie dojecha\u0142. W znajduj\u0105cym si\u0119 po drodze Salzburgu nawi\u0105za\u0142 kontakty z miejscowym arcybiskupem, Maximilianem Gandolphem von Kuenburg, i zdecydowa\u0142 wbrew woli swojego dotychczasowego chlebodawcy zosta\u0107 w Salzburgu na sta\u0142e. Biskup O\u0142omu\u0144ca nie podja\u0142 \u017cadnych krok\u00f3w tylko ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 przyja\u017a\u0144 z arcybiskupem Salzburga, jednak oficjalnie zwolni\u0142 Bibera z jego zobowi\u0105za\u0144 wobec dworu w Kromiery\u017cu dopiero w roku 1676.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nW Salzburgo kariera Bibera rozkwit\u0142a. Rozpocz\u0105\u0142 publikowanie swoich utwor\u00f3w, wyst\u0119powa\u0142 przed cesarzem Leopoldem I, w roku 1679 zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 kapelmistrza a w 1684 roku kapelmistrzem. Lata dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105te przyniosly Biberowi najwy\u017csze godno\u015bci, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 w tych czasach muzyk. Od cesarza otrzyma\u0142 szlachecki tytu\u0142 Biber von Bibern a od nowego arcybiskupa – Johanna Ernsta hrabiego Thun godno\u015b\u0107 Lorda Wielkiego Stewarda. Biber nad Biberami!<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nZe swoj\u0105 \u017con\u0105, Mari\u0105 Weiss mial jedena\u015bcioro dzieci, z kt\u00f3rych czworo do\u017cy\u0142o doros\u0142o\u015bci. Wszyscy zostali muzykami – Anton Heinrich (1679\u20131742) i Karl Heinrich (1681\u20131749) pracowali jako skrzypkowie na dworze w Salzburgu a c\u00f3rki – Maria C\u00e4cilia (ur. 1674) i Anna Magdalena (1677\u20131742) zosta\u0142y klaryskami, pierwsza w klasztorze w Merano, druga w klasztorze Nonnberg w Salzburgu. Anna Magdalena by\u0142a tak\u017ce \u015bpiewaczk\u0105 i skrzypaczk\u0105, a w 1727 roku zosta\u0142a kierownikiem ch\u00f3ru i klasztornej kapeli.<\/p>\n

Heinrich Ignaz Franz Biber umar\u0142 w Salzburgu w roku 1704.<\/p>\n

Biber pisa\u0142 zar\u00f3wno utwory \u015bwieckie, jak i dziela religijne przeznaczone dla katedry w Salzburgu. Najwi\u0119ksze uznanie zdoby\u0142y jednak jego utwory skrzypcowe i na zesp\u00f3\u0142 smyczkowy, kt\u00f3re do dzisiaj zadziwiaj\u0105 r\u00f3znorodnao\u015bci\u0105 form i brzmie\u0144. Biber jak nikt przed nim rozwin\u0105\u0142 technik\u0119 gry skrzypcowej, a jego kompozycje do dzisiaj stanowi\u0105 wielkie wyzwanie dla skrzypk\u00f3w. Jest tak przede wszystkim ze wzgl\u0119du na wirtuozowskie zabiegi techniczne, kt\u00f3re stosowa\u0142: niezwykle trudne pasa\u017ce i figuracje, nietypow\u0105 artykluacj\u0119 i smyczkowanie, u\u017cywanie dwud\u017awi\u0119k\u00f3w i akord\u00f3w do prowadzenia skomplikowanych linii polifonicznych, czy wreszcie skordatura, czyli przestrajanie instrumentu w celu umo\u017cliwienia zastosowania efekt\u00f3w brzmieniowych niemo\u017cliwych do uzyskania w stroju normalnym.<\/p>\n

Najbardziej znanym cyklem utwor\u00f3w, w kt\u00f3rych Biber zastosowa\u0142 skordatur\u0119 s\u0105 Sonaty Misteryjne (albo R\u00f3\u017ca\u0144cowe) – cykl 15 sonat oraz Passagalii na skrzypce z towarzyszeniem basso continuo, kt\u00f3re w swoim nastroju nawi\u0105zuj\u0105 do 15 tajemnic r\u00f3\u017ca\u0144ca. Jedynie sonaty pierwsza i ostatnia s\u0105 napisane dla normalnego stroju skrzypiec,  w pozosta\u0142ych struny skrzypiec stroi si\u0119 we wskazany przez kompozytora spos\u00f3b, sonata 11 – Zmartwychwstanie – wymaga dodatkowo skrzy\u017cowania ze sob\u0105 przed mostkiem strun D i A.<\/p><\/div>\n

\n<\/div>\n
\n<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

\n<\/a><\/div>\n
\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nNie wiem, czy sprawi\u0142 to przypadek, czy by\u0142o to zamierzeniem organizator\u00f3w, ale na jutrzejszym koncercie w ramach Kromer Biecz Festiwal, kt\u00f3ry odb\u0119dzie si\u0119 w\u0142a\u015bnie w dniu urodzin Heinricha Ignaza Franza Bibera Robert Bachara wykona z towarzyszeniem Aliny Ratkowskiej (klawesyn \/ pozytyw), Teresy Kami\u0144skiej (wiolonczela) i Jana \u010ci\u017em\u00e1\u0159a (teorba) ca\u0142y cykl Sonat Misteryjnych. \u017bycz\u0119 wykonawcom powodzenia, bo to zadanie trudne i odwa\u017cne.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nDzisiaj chcia\u0142bym jednak zaproponowa\u0107 pos\u0142uchanie innego utworu, r\u00f3wnie trudnego i r\u00f3wnie ciekawego. To Sonata Representativa in A, kt\u00f3ra powsta\u0142a w roku 1669 dla biskupa O\u0142omu\u0144ca. Karl II von Liechtenstein-Kastelkorn mia\u0142 szczeg\u00f3lne upodobanie w muzyce ilustracyjnej i to w\u0142a\u015bnie dla niego powsta\u0142a sonata, kt\u00f3ra przedstawia d\u017awi\u0119ki wydawane przez zwierz\u0119ta. Nie jest to muzyka ilustracyjna w sensie dziewi\u0119tnastowiecznym, bez trudu jednak ropoznamy poszczeg\u00f3lne stworzenia. By\u0107 mo\u017ce to tak\u017ce zas\u0142uga Athanasiusa Kirchera, z kt\u00f3rego dzie\u0142a teoretycznego Musurgia Universalis<\/i> (1650) Biber zaczerpn\u0105\u0142 poszczeg\u00f3lne pasa\u017ce..<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n***<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nHeinrich Ignaz Franz Biber – Sonata violino solo representativa in A major<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\n1. Allegro<\/i><\/div>\n
\n2. Nachtigal<\/i> (S\u0142owik)<\/div>\n
\n3. CuCu<\/i> (Kuku\u0142ka)<\/div>\n
\n4. Fresch <\/i>(\u017baba)<\/div>\n
\n5. Die Henn & Der Hann<\/i> (Kogut i kura)<\/div>\n
\n6. Die Wachtel<\/i> (Przepi\u00f3rka)<\/div>\n
\n7. Die Katz<\/i> (Kot)<\/div>\n
\n8. Musqetir Mars<\/i> (Marsz Muszkieter\u00f3w)<\/div>\n
\n9. Allemande<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nIl Giardino Armonico:<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nEnrico Onofri – skrzypce<\/div>\n
\nVittorio Ghielmi – viola da gamba<\/div>\n
\nLuca Pianca lutnia i narracja<\/div>\n
\nMichele Barchi – klawesyn<\/div>\n
\nRiccardo Doni – organy.<\/div>\n
\nGiovanni Antonini – prowadzenie<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n