{"id":174,"date":"2017-07-08T15:45:00","date_gmt":"2017-07-08T15:45:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=174"},"modified":"2017-07-08T15:45:00","modified_gmt":"2017-07-08T15:45:00","slug":"b52-odcinek-29-trinitatis-iv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=174","title":{"rendered":"B!52, odcinek 29 – Trinitatis IV"},"content":{"rendered":"
\n<\/div>\n
\n<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n

\nJutro czwarta niedziela po Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. Zachowa\u0142y si\u0119 trzy kantaty napisane przez Bacha na t\u0119 niedziel\u0119: Barmherziges Herze der ewigen Liebe<\/i>, BWV 185;  Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ<\/i>, BWV 177 i Ein ungef\u00e4rbt Gem\u00fcte<\/i>, BWV 24, kt\u00f3r\u0105 wybra\u0142em do dzisiejszego odcinka B!52.<\/p>\n

Kantata Ein ungef\u00e4rbt Gem\u00fcte<\/i>, BWV 24 zosta\u0142a wykonana po raz pierwszy 20 czerwca 1723 roku, trzy tygodnie po obj\u0119ciu przez Johanna Sebastiana Bacha stanowiska kantora ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Tomasza. Niekt\u00f3rzy badacze uwa\u017caj\u0105 j\u0105 za pierwsz\u0105 kantat\u0119 skomponowan\u0105 w ca\u0142o\u015bci w Lipsku. Jest znacznie mniejszych rozmiar\u00f3w ni\u017c kompozycje wykonane w trzy poprzedzaj\u0105ce niedziele (BWV 75, 76, 21), oprawa muzyczna niedzielnego nabo\u017ce\u0144stwa by\u0142a jednak r\u00f3wnie imponuj\u0105ca, bo Bach zdecydowa\u0142 wykona\u0107 tego dnia tak\u017ce napisan\u0105 jeszcze w Weimarze kantat\u0119 Barmherziges Herze der ewigen Liebe,<\/i> BWV 185.<\/p>\n

Ein ungef\u00e4rbt Gem\u00fcte<\/i> sk\u0142ada si\u0119 z sze\u015bciu cz\u0119\u015bci i zosta\u0142a rozpisana na trzy g\u0142osy solowe (alt, tenor, bas), czterog\u0142osowy ch\u00f3r oraz zesp\u00f3\u0142 instrumentalny z\u0142o\u017cony z clarino*, dw\u00f3ch oboj\u00f3w, dw\u00f3ch oboj\u00f3w d’amore, dwojga skrzypiec, alt\u00f3wki i basso continuo.<\/p>\n

Tekst fina\u0142owego chora\u0142u to pierwsza zwrotka hymnu Johanna Heermanna O Gott, du frommer Gott<\/i> z 1630 roku, natomiast libretto do pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bci kantaty pochodzi z opublikowanego w 1714 roku zbioru Geistliche Poesie mit untermischten Biblischen Spr\u00fcchen und Choralen<\/i> (Poezja dla duchownych z do\u0142\u0105czonymi cytatami biblijnymi i chora\u0142ami), kt\u00f3rego autorem jest Erdmann Neumeister. Bach uwydatni\u0142 symetri\u0119 tego tekstu i rozmie\u015bci\u0142 arie oraz recytatywy wok\u00f3\u0142 umieszczonego centralnie chora\u0142u opartego o cytat z Kazania na g\u00f3rze: Wszystko wi\u0119c, co by\u015bcie chcieli, \u017ceby wam ludzie czynili, i wy im czy\u0144cie!<\/i> (Mt 7,12). Tekstowi Neumeistra zarzuca si\u0119 brak ciep\u0142a, to – jak pisze o nim Gillies Whittaker – suche, dydaktyczne wypowiedzi i surowe pot\u0119pienie wyst\u0119pk\u00f3w ludzko\u015bci.<\/i><\/p>\n

\n<\/div>\n
\nBach musia\u0142 godzi\u0107 w swojej pracy sprzeczne czasami oczekiwania, by\u0142 te\u017c poddawany wielowymiarowej presji. Jedn\u0105 z przyczyn takiego stanu rzeczy by\u0142 istniej\u0105cy w luteranizmie podzia\u0142 na konserwatyst\u00f3w i pietyst\u00f3w. Wyznawcy pietyzmu zarzucali ortodoksyjnym luteranom k\u0142adzenie zbyt wielkiego nacisku na teologi\u0119 i nauczanie oraz postulowali powr\u00f3t do idei pierwotnego Ko\u015bcio\u0142a – do \u017cywej religii i ludowej pobo\u017cno\u015bci. Niemiecki muzykolog Martin\u2029 Geck\u2029 uwa\u017ca kantat\u0119 Ein ungef\u00e4rbt Gem\u00fcte, <\/i>BWV 24 za jeden z najlepszych przyk\u0142ad\u00f3w godzenia przez Bacha tych dw\u00f3ch stanowisk. Do bardzo rygorystycznego libretta Neumeistra, kt\u00f3ry by\u0142 wrogiem pietyzmu, zosta\u0142a napisana muzyka, w kt\u00f3rej wyszukana orkiestracja wpisuje si\u0119 w wystawno\u015b\u0107 liturgii preferowan\u0105 przez luteran ortodoksyjnych, natomiast liryczne melodie i przejrzysta kameralna budowa oddaj\u0105 t\u0119sknot\u0119 pietyst\u00f3w za bardziej osobistymi relacjami z Chrystusem – „osch\u0142a teologia zosta\u0142a podszyta cudownie ekspresyjn\u0105 muzyk\u0105”.<\/div>\n

\nDoskona\u0142ym przyk\u0142adem tego godzenia ognia z wod\u0105 jest otwieraj\u0105ca kantat\u0119 aria altowa Ein ungef\u00e4rbt Gem\u00fcte, <\/i>w kt\u00f3rej ci\u0119\u017ckiemu tekstowi towarzyszy ujmuj\u0105ca, liryczna melodia i niezwyk\u0142e unisono skrzypiec i alt\u00f3wki przywo\u0142uj\u0105ce tytu\u0142owy „czysty umys\u0142”, albo jak chc\u0105 niekt\u00f3rzy t\u0142umacze „nieskalan\u0105 dusz\u0119”.<\/p>\n

Zapraszam do obejrzenia przygotowanego na dzi\u015b filmu :).<\/p>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n

* wi\u0119cej o clarino w tek\u015bcie B!52, odcinek 29 – Narodzenie \u015bw. Jana Chrzciciela<\/a>.
\n_____________<\/p>\n

Johann Sebastian Bach: Ein ungef\u00e4rbt Gem\u00fcte<\/i>, BWV 24
\n1. Aria (alt): Ein ungef\u00e4rbt Gem\u00fcte<\/p>\n

Amsterdam Baroque Orchestra & Choir
\nTon Koopman
\nBogna Bartosz, alt<\/p>\n

\nEin ungef\u00e4rbt Gem\u00fcte<\/i><\/div>\n
\nVon deutscher Treu und G\u00fcte<\/i><\/div>\n
\nMacht uns vor Gott und Menschen sch\u00f6n.<\/i><\/div>\n
\n
<\/i><\/div>\n
\nDer Christen Tun und Handel,<\/i><\/div>\n
\nIhr ganzer Lebenswandel<\/i><\/div>\n
\nSoll auf dergleichen Fu\u00dfe stehn.<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nUmys\u0142 czysty, jak u dziecka,<\/div>\n
\nWierno\u015b\u0107 i dobro\u0107 niemiecka,<\/div>\n
\nDla Boga i ludzi pi\u0119kna to sprawa.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nChrze\u015bcija\u0144skie czyny, praca<\/div>\n
\nCa\u0142a droga \u017cycia nasza<\/div>\n
\nNiech b\u0119dzie na tych samych podstawach.<\/div>\n

<\/p>\n

\n