{"id":198,"date":"2017-05-13T07:00:00","date_gmt":"2017-05-13T07:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=198"},"modified":"2017-05-13T07:00:00","modified_gmt":"2017-05-13T07:00:00","slug":"b52-odcinek-20-cantate","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=198","title":{"rendered":"B!52, odcinek 20 – Cantate"},"content":{"rendered":"
\n<\/a><\/div>\n

W cyklu po\u015bwi\u0119conym kantatom Bacha jutrzejsza niedziela ma znaczenie szczeg\u00f3lnie symboliczne, poniewa\u017c jej tradycyjna nazwa to w\u0142a\u015bnie Cantate, od s\u0142\u00f3w Psalmu 98:<\/p>\n

\nCantate Domino canticum novum (\u015apiewajcie Panu pie\u015b\u0144 now\u0105<\/i>) <\/div>\n

<\/p>\n

\nW krajach anglosaskich okre\u015bla si\u0119 czasem niedziel\u0119 Cantate potoczn\u0105 nazw\u0105 „Sing-song Sunday”, w t\u0119 w\u0142a\u015bnie niedziel\u0119 zwyczajowym tematem kazania jest bowiem liturgiczna rola \u015bpiewu i muzyki. <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nW baroku znaczenie \u015bpiewania i muzykowania by\u0142o w liturgii du\u017co wi\u0119ksze ni\u017c teraz. St\u0105d do obowi\u0105zk\u00f3w Bacha jako lipskiego kantora nale\u017ca\u0142o mi\u0119dzy innymi pisanie kantat (z w\u0142. cantate – \u015bpiewa\u0107). Nie wiadomo, ile ich powsta\u0142o. Do dzisiaj zachowa\u0142o si\u0119 – zar\u00f3wno sakralnych, jak i \u015bwieckich – niewiele ponad 200, a ich znaczenie w historii muzyki jest nie do przecenienia. Niemiecki muzykolog Alfred D\u00fcrr pisze o kantatach Bacha, \u017ce „s\u0105 \u015bwiadectwem najwy\u017cszej ze sztuk, dziedzictwa chrze\u015bcija\u0144stwa oraz historii i kultury Zachodu i dlatego powinni\u015bmy nie\u015b\u0107 je w przysz\u0142o\u015b\u0107” a to wymaga nie tylko zrozumienia ich kontekstu kulturowego, ale przede wszystkim „wnikliwego spojrzenia na ich znaczenie dla naszych czas\u00f3w”…<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nZ kantat, kt\u00f3re Bach napisa\u0142 na niedziel\u0119 Cantate zachowa\u0142y si\u0119 dwie: Wo gehest du hin?<\/i> BWV 166, kt\u00f3ra zosta\u0142a wykonana w roku 1724 i napisana w roku nast\u0119pnym kantata Es ist euch gut, da\u00df ich hingehe,<\/i> BWV 108. <\/i>Zachowa\u0142o si\u0119 te\u017c napisane przez Salomona Francka libretto do kantaty Leb ich, oder leb ich nicht, <\/i>BWV Anh. 191; <\/i>wiadomo te\u017c, \u017ce w niedziel\u0119 Cantate roku 1726 Johann Sebastian Bach wykona\u0142 utw\u00f3r swojego kuzyna Johanna Ludwiga Bacha <\/i>Die Weisheit k\u00f6mmt nicht, <\/i>JLB 14.<\/i> <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nDo pos\u0142uchania na dzisiaj wybra\u0142em fragment wykonanej po raz pierwszy 7 maja 1724 roku kantaty Wo gehest du hin (Dok\u0105d idziesz)?<\/i>, BWV 166. Nieznany autor libretta kantaty (niekt\u00f3rzy badacze sugeruj\u0105 autorstwo Christiana Weissa Starszego) rozpocz\u0105\u0142 je od cytatu-pytania Wo gehest du hin? (Dok\u0105d idziesz?)<\/i> zaczerpni\u0119tego z Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Jana, zosta\u0142 tak\u017ce u\u017cyty tekst pierwszej zwrotki hymnu Wer wei\u00df, wie nahe mir mein Ende<\/i> napisanego przez ksi\u0119\u017cn\u0105 Emili\u0119 Julian\u0119 von Schwarzburg-Rudolstadt (sopranowy chora\u0142, kt\u00f3rego mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 na za\u0142\u0105czonym filmie) oraz – w chorale fina\u0142owym – trzecia zwrotka hymnu Bartholom\u00e4usa Ringwaldta Herr Jesu Christ, ich wei\u00df gar wohl. <\/i>Przes\u0142anie ca\u0142ego tekstu dotyczy nieuchronno\u015bci \u015bmierci i traktowania \u017cycia na ziemi jako drogi ludzkiej duszy do Raju.
<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nSze\u015bciocz\u0119\u015bciowa kantata jest przeznaczona na cztery g\u0142osy solowe (sopran, alt, tenor, bas), ob\u00f3j, dwoje skrzypiec, alt\u00f3wk\u0119 i basso continuo oraz czterog\u0142osowy ch\u00f3r w finale kantaty. Do przygotowanego na dzi\u015b filmu wybra\u0142em trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kantaty – chora\u0142 Ich bitte dich, Herr Jesu Christ<\/i> – w kt\u00f3rej wykonywany zwykle przez sekcj\u0119 sopran\u00f3w ch\u00f3ru cantus firmus s\u0142yszymy na tle energetycznego unisona smyczk\u00f3w.<\/div>\n
\n
\nIch bitte dich, Herr Jesu Christ (…)<\/i><\/div>\n
\n
<\/i><\/div>\n
\n*** <\/i><\/div>\n
\nPanie Jezu, prosz\u0119 Ci\u0119,
Niech ten zamiar we mnie trwa.
Nie daj my\u015bli zachwia\u0107 si\u0119,
By sprosta\u0142a w ka\u017cdy czas
Ale w tym pozosta\u0107 daj,
A\u017c osi\u0105gnie dusza Raj,
I gdy z gniazda wyjdzie swego.<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n

_____________<\/p>\n

Johann Sebastian Bach
\nKantata Wo gehest du hin?<\/i>, BWV 166
\n3. Chora\u0142  Ich bitte dich, Herr Jesu Christ<\/i><\/p>\n

Amsterdam Baroque Orchestra & Choir
\nTon Koopman<\/p>\n

\n