{"id":206,"date":"2017-04-25T16:45:00","date_gmt":"2017-04-25T16:45:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=206"},"modified":"2017-04-25T16:45:00","modified_gmt":"2017-04-25T16:45:00","slug":"25-04-2017-marcantonio-pasqualini","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=206","title":{"rendered":"25.04.2017, Marc’Antonio Pasqualini"},"content":{"rendered":"

\n<\/a><\/p>\n

403 lata temu urodzi\u0142 si\u0119 w\u0142oski \u015bpiewak i kompozytor Marc’Antonio Pasqualini (1614-1691). Bardzo wcze\u015bnie zauwa\u017cono muzyczny talent ch\u0142opca a 1 kwietnia 1623 roku jego matka i starszy brat podpisali z Vincenzo Ugolinim, dyrygentem ch\u00f3ru watyka\u0144skiej Cappella Giulia umow\u0119 na kszta\u0142cenie ch\u0142opi\u0119cego sopranu Marc’Antonia w rzymskim Kolegium \u015bw. Ludwika Kr\u00f3la Francji. Umowa z jednej strony otworzy\u0142a przed ch\u0142opcem drzwi do kariery \u015bpiewaka, z drugiej zamkn\u0119\u0142a wiele innych \u017cyciowych mo\u017cliwo\u015bci, poniewa\u017c Marc’Antonio zosta\u0142 wykastrowany…<\/div>\n

<\/p>\n

Kastracja to barbarzy\u0144stwo, kt\u00f3re przez obowi\u0105zuj\u0105cy w latach 1588-1793 papieski zakaz publicznych wyst\u0119p\u00f3w kobiet w operach, zebra\u0142o ogromne \u017cniwo. Co roku oko\u0142o 4 tysi\u0105com ch\u0142opc\u00f3w w wieku 8-10 lat, czyli jeszcze przed wej\u015bciem przez nich w okres dojrzewania, w chirurgiczny spos\u00f3b obcinano j\u0105dra, wskutek czego w ich dalszym rozwoju powi\u0119ksza\u0142y si\u0119 klatka piersiowa i przepona, natomiast krta\u0144 pozostawa\u0142a zbli\u017cona do rozmiaru krtani dziecka. G\u0142os kastrat\u00f3w by\u0142 wysoki i delikatny, ale du\u017co mocniejszy od sopranu kobiecego, wi\u0119c nawet po cofni\u0119ciu papieskiego zakazu praktyka ta by\u0142a potajemnie kontynuowana; tak\u017ce w Watykanie, gdzie a\u017c do 1903 roku kastraci \u015bpiewali w papieskich ch\u00f3rach. Ostatni znany kastrat to Rzymski Anio\u0142 \u2013 Alessandro Moreschi, kt\u00f3ry zmar\u0142 w roku 1922 i kt\u00f3rego g\u0142osu mo\u017cna s\u0142ucha\u0107 do dzisiaj dzi\u0119ki temu, \u017ce zosta\u0142 nagrany. Mimo, \u017ce przez stulecia wykastrowano kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy ch\u0142opc\u00f3w, wielk\u0105 karier\u0119 zrobili tylko nieliczni.<\/div>\n
\n<\/div>\n
Zalicza\u0142 si\u0119 do nich mi\u0119dzy innymi nasz dzisiejszy bohater Marc’Antonio Pasqualini, jeden z najs\u0142ynniejszych \u015bpiewak\u00f3w swoich czas\u00f3w.  Malagigi, bo tak – od imienia bohatera w\u0142oskich epos\u00f3w \u2013 nazywali wsp\u00f3\u0142cze\u015bni Pasqualiniego, wst\u0105pi\u0142 w 1629 na s\u0142u\u017cb\u0119 kardyna\u0142a Antonio Barberiniego i dzi\u0119ki jego protekcji ju\u017c od 1631 roku m\u00f3g\u0142 \u015bpiewa\u0107 w ch\u00f3rze Kaplicy Syksty\u0144skiej – najwa\u017cniejszym zespole wokalnym tamtych czas\u00f3w, kt\u00f3rego mistrzem zosta\u0142 w roku 1655.<\/div>\n
\n<\/div>\n
Przez ca\u0142e swoje \u017cycie Marc’Antonio Pasqualini cieszy\u0142 si\u0119 opiek\u0105 kardyna\u0142a Barberiniego. Ju\u017c za jego \u017cycia pojawi\u0142y si\u0119 pog\u0142oski, \u017ce \u201c\u017cyw\u0105 pasj\u0105 Kardyna\u0142 obdarza\u0142 nie tylko cudowny g\u0142os Pasqualiniego\u201d. O tym, jak by\u0142 dla niego wa\u017cny mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 mi\u0119dzy innymi to, \u017ce kiedy w marcu 1637 roku kareta, w kt\u00f3rej Malagigi wraca\u0142 do domu zosta\u0142a podpalona, a \u015bpiewak z powodu odniesionych obra\u017ce\u0144 musia\u0142 czasowo wycofa\u0107 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci, Kardyna\u0142 wyznaczy\u0142 niebotyczn\u0105 jak na owe czasy nagrod\u0119 600 skud\u00f3w za zdobycie informacji o winowajcy. Zam\u00f3wi\u0142 te\u017c w 1641 roku u innego swojego protegowanego \u2013 Andrei Sacchiego \u2013 obraz przedstawiaj\u0105cy jego ukochanego \u015bpiewaka. <\/div>\n
\n<\/div>\n
Ten obraz, kt\u00f3ry wisi dzisiaj w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku to Ukoronowanie Marcantonia Pasqualiniego przez Apollina<\/i>. Na obrazie widzimy trzech bohater\u00f3w i trzy instrumenty muzyczne. Centraln\u0105 postaci\u0105 jest nagi b\u00f3g sztuki wzorowany na antycznej rze\u017abie d\u0142uta Leocharesa (Apollo Belwederski)<\/i>, w jednej r\u0119ce trzymaj\u0105cy lir\u0119, a w drugiej wieniec laurowy, kt\u00f3rym koronuje Pasqualiniego. Od\u015bwi\u0119tnie ubrany \u015bpiewak stoi przy klawesynie, kt\u00f3rego umocowane pionowo struny przypominaj\u0105 lir\u0119. Jest jeszcze trzecia posta\u0107 – Marsjasz. Namalowany z zampogn\u0105, w\u0142oskim ludowym instrumentem muzycznym, wielki przegrany mitycznego pojedynku muzycznego z Apollinem, przywi\u0105zany po pora\u017cce do sosny i obdarty ze sk\u00f3ry… Symbol goni symbol…<\/div>\n
\n<\/div>\n
Ch\u0142opiec, kt\u00f3remu w brutalny spos\u00f3b przed\u0142u\u017cono trwanie jego s\u0142owiczego g\u0142osu i kt\u00f3ry zosta\u0142 ukoronowany przez Apollina po jeszcze bardziej drastycznym ukaraniu Marsjasza, przypomnia\u0142y mi o jeszcze jednym s\u0142owiku. Skamienia\u0142ym.<\/div>\n
\n<\/div>\n
Nie wiem, czy Zbigniew Herbert widzia\u0142 obraz Sacchiego; nie wiem, czy zna\u0142 posta\u0107 Marc’Antonia Pasqualiniego, ale dla mnie jego wiersz Apollo i Marsjasz<\/i> jest pi\u0119knym podsumowaniem historii o s\u0142awnym, cho\u0107 skrzywdzonym \u015bpiewaku…<\/div>\n
(…) \u017cwirow\u0105 alej\u0105 <\/div>\n
wysadzan\u0105 bukszpanem <\/div>\n
odchodzi zwyci\u0119zca <\/div>\n
zastanawiaj\u0105c si\u0119 <\/div>\n
czy z wycia Marsjasza <\/div>\n
nie powstanie z czasem <\/div>\n
nowa ga\u0142\u0105\u017a <\/div>\n
sztuki – powiedzmy – konkretnej <\/div>\n
\n<\/div>\n
nagle <\/div>\n
pod nogi upada mu <\/div>\n
skamienia\u0142y s\u0142owik <\/div>\n
\n<\/div>\n
odwraca g\u0142ow\u0119 <\/div>\n
i widzi <\/div>\n
\u017ce drzewo do kt\u00f3rego przywi\u0105zany by\u0142 Marsjasz <\/div>\n
jest siwe <\/div>\n
\n<\/div>\n
zupe\u0142nie<\/div>\n
\n<\/div>\n
Marc’Antonio Pasqualini skomponowa\u0142 kilkaset utwor\u00f3w, kt\u00f3re dost\u0119pne \u017ar\u00f3d\u0142a opisuj\u0105 jako \u201ewymagaj\u0105ce i zr\u00f3\u017cnicowane rytmicznie, pe\u0142ne dysonans\u00f3w harmonicznych, nag\u0142ych skok\u00f3w i wyrafinowanych efekt\u00f3w prozodycznych\u201d. Szkoda, \u017ce tak niewiele z nich nagrano. Pos\u0142uchajcie pi\u0119knej arii Pasqualiniego \u201cSi ch\u2019io voglio sperare\u201d (Tak, chce mie\u0107 nadziej\u0119) w wykonaniu Le Jardin Secret.<\/div>\n
\n<\/div>\n