{"id":247,"date":"2017-03-01T19:26:00","date_gmt":"2017-03-01T19:26:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=247"},"modified":"2017-03-01T19:26:00","modified_gmt":"2017-03-01T19:26:00","slug":"miserere-mei-czyli-jak-mozart-zostal-hakerem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=247","title":{"rendered":"Miserere mei, czyli jak Mozart zosta\u0142 hakerem"},"content":{"rendered":"
\n<\/a><\/div>\n
\n<\/div>\n
\n„Zmi\u0142uj si\u0119 nade mn\u0105, Bo\u017ce!”, czyli jak Mozart zosta\u0142 hakerem…<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nW latach 30. XVII wieku katolicki ksi\u0105dz Gregorio Allegri skomponowa\u0142 dla watyka\u0144skiej Kaplicy Syksty\u0144skiej utw\u00f3r, kt\u00f3ry jest dzi\u015b chyba najbardziej znanym utworem muzycznym doby Renesansu na \u015bwiecie. To „Miserere mei, Deus” (Zmi\u0142uj si\u0119 nade mn\u0105, Bo\u017ce), dziewi\u0119ciog\u0142osowy utw\u00f3r wokalny przeznaczony do wykonywania dwa razy do roku – w Wielk\u0105 \u015arod\u0119 i w Wielki Pi\u0105tek, tylko i wy\u0142\u0105cznie w Kaplicy Syksty\u0144skiej w Watykanie. Manuskrypt by\u0142 przechowywany w archiwum Kaplicy a za jego skopiowanie i rozpowszechnienie grozi\u0142a ekskomunika… Je\u015bli doda\u0107 do tego fantastyczn\u0105 akustyk\u0119 Sistiny i s\u0142aw\u0119 watyka\u0144skiego ch\u00f3ru, jasnym ju\u017c b\u0119dzie dlaczego Miserere Allegriego sta\u0142o si\u0119 utworem mistycznym; utworem, dla kt\u00f3rego pasjonaci muzyki (i nie tylko oni) zje\u017cd\u017cali w okresie Wielkiego Tygodnia do Rzymu tylko po to, aby go us\u0142ysze\u0107…<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nDo po\u0142owy XVIII wieku kopi\u0119 r\u0119kopisu otrzyma\u0142y od Watykanu tylko trzy osoby: kr\u00f3l Portugalii Jan IV Szcz\u0119\u015bliwy, kt\u00f3ry by\u0142 te\u017c ca\u0142kiem sprawnym kompozytorem; w\u0142oski ksi\u0105dz i kompozytor Giovanni Battista Martini oraz cesarz Leopold I. Ten ostatni zrobi\u0142 zreszt\u0105 p\u00f3\u017aniej papie\u017cowi scen\u0119, bo okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kiedy nuty zosta\u0142y odtworzone w Kaplicy Cesarskiej w Wiedniu, wysz\u0142o zupe\u0142nie co\u015b innego ni\u017c to, co cesarz s\u0142ysza\u0142 w Watykanie. A nie mog\u0142o wyjs\u0107 to samo, bo manuskrypt Allegriego to tak naprawd\u0119 prosty szkielet akordowy a ca\u0142e pi\u0119kno Miserere tkwi\u0142o w umiej\u0119tno\u015bciach interpretacyjnych watyka\u0144skich ch\u00f3rzyst\u00f3w.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nTaki stan rzeczy trwa\u0142by pewnie a\u017c do XX wieku, kiedy rozpocz\u0119to odtajnia\u0107 watyka\u0144skie archiwa, gdyby nie pewien genialny nastolatek… Nazywa\u0142 si\u0119 Wolfgang Amadeusz Mozart. Ot\u00f3\u017c w 1770 roku w czasie tourn\u00e9e we W\u0142oszech czternastoletni wtedy Mozart uczestniczy\u0142 w Rzymie w wielko\u015brodowym nabo\u017ce\u0144stwie w Kaplicy Syksty\u0144skiej, na kt\u00f3rym us\u0142ysza\u0142 Miserere Allegriego. Us\u0142ysza\u0142, zapami\u0119ta\u0142 a potem spisa\u0142 nuty. Prawie idealnie. Po kolejnym wys\u0142uchaniu utworu w Wielki Pi\u0105tek poprawi\u0142 jedynie kilka drobnych b\u0142\u0119d\u00f3w (legenda g\u0142osi, \u017ce przemyci\u0142 na nabo\u017ce\u0144stwo sw\u00f3j r\u0119kopis, \u017ceby poprawia\u0107 go na bie\u017c\u0105co w trakcie wykonywania Miserere).<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nHaker czystej wody. Albo pirat.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nJego ojciec Leopold napisa\u0142 14 kwietnia 1770 roku w li\u015bcie do \u017cony:<\/div>\n
\n
<\/i><\/div>\n
\n„S\u0142ysza\u0142a\u015b cz\u0119sto o s\u0142ynnym rzymskim Miserere, kt\u00f3re jest tak cenne, \u017ce wykonawcy maj\u0105 zakaz wynoszenia cho\u0107by jego cz\u0119\u015bci pod gro\u017ab\u0105 ekskomuniki. Ale ju\u017c je mamy! Wolfgang je spisa\u0142 a nuty wysy\u0142amy w tym li\u015bcie do Salzburga, je\u015bli nie b\u0119dzie konieczno\u015bci, \u017ceby\u015bmy byli przy jego wykonaniu. Chocia\u017c spos\u00f3b wykonania wnosi do efektu dzie\u0142a wi\u0119cej, ni\u017c kompozycja sama w sobie. A \u017ce jest to jedna z najwi\u0119kszych rzymskich tajemnic, nie chcieliby\u015bmy, \u017ceby nuty trafi\u0142y w inne r\u0119ce”<\/i><\/div>\n
\n
<\/i><\/div>\n
\nKiedy wie\u015b\u0107 o nielegalnym skopiowaniu Miserere trafi\u0142a do Klemensa XIV, papie\u017c zaprosi\u0142 Wolfganga Amadeusza Mozarta do Rzymu, kiedy ten podr\u00f3\u017cowa\u0142 w okolicach Neapolu. Papie\u017c nie ukara\u0142 kompozytora. Przeciwnie, dostrzeg\u0142 jego geniusz i uhonorowa\u0142 Mozarta Orderem Z\u0142otej Ostrogi. Mozart zosta\u0142 papieskim rycerzem, z czego by\u0142 bardzo dumny. Klemens XIV zdj\u0105\u0142 te\u017c zakaz udost\u0119pniania Miserere, chocia\u017c jego pe\u0142na wersja zosta\u0142a opublikowana dopiero w 1840 roku przez Pietro Alfieriego.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nTyle pisaniny. Czas na muzyk\u0119 Allegriego w \u015bwietnym wykonaniu The Sixteen. Tekst Miserere, zaczerpni\u0119ty z Psalmu 51, doskonale wpisuje si\u0119 w charakter \u015arody Popielcowej…<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n„Zmi\u0142uj si\u0119 nade mn\u0105, Bo\u017ce, w swojej \u0142askawo\u015bci,<\/i><\/div>\n
\nW ogromie swego mi\u0142osierdzia wyma\u017c moj\u0105 nieprawo\u015b\u0107!<\/i><\/div>\n
\nObmyj mnie zupe\u0142nie z mojej winy<\/i><\/div>\n
\ni oczy\u015b\u0107 mnie z grzechu mojego!”<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\n