{"id":64,"date":"2018-06-16T09:11:00","date_gmt":"2018-06-16T09:11:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=64"},"modified":"2018-06-16T09:11:00","modified_gmt":"2018-06-16T09:11:00","slug":"b52-odcinek-81-trinitatis-iii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=64","title":{"rendered":"B!52, Odcinek 81 – Trinitatis III"},"content":{"rendered":"
\n<\/p>\n
\n<\/a><\/div>\n

\nJutro trzecia niedziela po Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. Zachowa\u0142y si\u0119 dwie kantaty Bacha na ten dzie\u0144: Ich hatte viel Bek\u00fcmmernis<\/i>, BWV 21 oraz Ach Herr, mich armen S\u00fcnder<\/i>, BWV 135.<\/div>\n

\n<\/div>\n
\nZ okoliczno\u015bciami powstania kantaty Ich hatte viel Bek\u00fcmmernis <\/i>(Liczne mia\u0142em utrapienia), BWV 21 jest sporo k\u0142opotu. Bach wystawi\u0142 j\u0105 co prawda w trzeci\u0105 niedziel\u0119 po Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, 17 czerwca 1714 roku, ale istnieje zgodna opinia, \u017ce kantata powsta\u0142a wcze\u015bniej; tym bardziej, \u017ce na manuskrypcie kantaty Bach dopisa\u0142 per ogni tempo (na ka\u017cdy czas), a g\u0142\u00f3wn\u0105 okoliczno\u015bci\u0105 wystawienia kantaty w czerwcu 1714 roku by\u0142o po\u017cegnanie opuszczaj\u0105cego Weimar \u015bmiertelnie chorego ksi\u0119cia Johanna Ernsta.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nBach m\u00f3g\u0142 za\u0142\u0105czy\u0107 Ich hatte viel Bek\u00fcmmernis<\/i> w grudniu 1713 roku do swojej aplikacji na stanowisko kantora Ko\u015bcio\u0142a Mariackiego (Liebfrauenkirche<\/i>) w Halle. Kilka cz\u0119\u015bci kompozycji powsta\u0142o zapewne jeszcze wcze\u015bniej, na pogrzeb Aemilie Marie Harress, \u017cony by\u0142ego premiera Ksi\u0119stwa Schwarzburg-Rudolstadt. Tak\u017ce w p\u00f3\u017aniejszych okresach Bach wykorzystywa\u0142 kantat\u0119 wielokrotnie, na przyk\u0142ad w listopadzie 1720 roku, kiedy ubiega\u0142 si\u0119 z ni\u0105 o stanowisko organisty w ko\u015bciele \u015bw. Jakuba w Hamburgu. By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie to wykonanie by\u0142o asumptem do mocnego zaatakowania kompozycji przez Johanna Matthesona. Kantata \u2013 po dokonaniu zmian w orkiestracji – zosta\u0142a zaprezentowana tak\u017ce przynajmniej kilkukrotnie mieszka\u0144com Lipska, po raz pierwszy 13 czerwca 1723 roku.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nTekst kantaty jest uniwersalny. Nieznany poeta (niekt\u00f3rzy badacze wskazuj\u0105 na Solomona Francka) w wykonywanej przed kazaniem cz\u0119\u015bci kantaty (1-6) skupia si\u0119 na smutku, \u0142zach, troskach, cierpieniu, \u015bmierci i b\u00f3lu. Cz\u0119\u015b\u0107 druga (7-11) przywraca nadziej\u0119 na pocieszenie i rado\u015b\u0107, kt\u00f3re mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 dzi\u0119ki Jezusowi. Poeta w\u0142\u0105czy\u0142 do tekstu dwie strofy (2 i 5) hymnu Wer nur den lieben Gott l\u00e4sst walten <\/i>Georga Neumarka oraz cytaty z Biblii: Psalmu 94, 42 i 116 odpowiednio w cz\u0119\u015bciach 2, 6 i 9 oraz \u2013 w fina\u0142owym ch\u00f3rze \u2013 z pi\u0105tego rozdzia\u0142u Apokalipsy \u015bw. Jana: <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nBaranek zabity jest godzien wzi\u0105\u0107 pot\u0119g\u0119 i bogactwo, i m\u0105dro\u015b\u0107, i moc, i cze\u015b\u0107, i chwa\u0142\u0119, i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo<\/i>,<\/div>\n
\n<\/div>\n
\ntego samego tekstu, kt\u00f3rego u\u017cy\u0142 potem Georg Friedrich H\u00e4ndel w fina\u0142owym ch\u00f3rze Mesjasza (Worthy is the Lamb<\/i>).<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nJedenastocz\u0119\u015bciowa kantata zosta\u0142a rozpisana na trzy g\u0142osy solowe (sopran, tenor i bas), czterog\u0142osowy ch\u00f3r oraz niezwykle uroczysty zesp\u00f3\u0142 instrumentalny: trzy tr\u0105bki, kot\u0142y, ob\u00f3j, dwoje skrzypiec, alt\u00f3wk\u0119 i basso continuo z fagotem i organami. W Lipsku Bach do\u0142\u0105czy\u0142 jeszcze do zespo\u0142u trzy puzony.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nWarto pos\u0142ucha\u0107 ca\u0142ej – cho\u0107 d\u0142ugiej na oko\u0142o 45 minut – kantaty. Jest niezwyk\u0142a, wzruszaj\u0105ca, dotykaj\u0105ca bardzo mocno ludzkich emocji. Co tydzie\u0144 wybieram do pos\u0142uchania jedn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kantaty, o kt\u00f3rej pisz\u0119. Dzi\u015b by\u0142o to niezwykle trudne, bo ka\u017cda cz\u0119\u015b\u0107 Ich hatte viel Bek\u00fcmmernis <\/i>jest pi\u0119kna:  cudowna Sinfonia w stylu wolnej cz\u0119\u015bci koncertu instrumentalnego, tutaj obojowego; uroczysty ch\u00f3r pocz\u0105tkowy (kt\u00f3ry tak zirytowa\u0142 Matthesona); sopranowa aria-lament Seufzer, Tr\u00e4nen, Kummer, Not<\/i>; czy ko\u0144cz\u0105cy kantat\u0119 ch\u00f3r, kt\u00f3ry wytrzymuje pr\u00f3by por\u00f3wnywania z Mesjaszem.<\/i>Wybra\u0142em jednak cz\u0119\u015b\u0107 pi\u0105t\u0105, tenorow\u0105 ari\u0119 B\u00e4che von gesalznen Z\u00e4hren<\/i>, kt\u00f3ra intensywnie p\u0142ynie potokami s\u0142onych \u0142ez…<\/div>\n
\n<\/p>\n
\nB\u00e4che von gesalznen Z\u00e4hren,<\/i><\/div>\n
\nFluten rauschen stets einher.<\/i><\/div>\n<\/div>\n
\nSturm und Wellen mich versehren,<\/i>
\nUnd dies tr\u00fcbsalsvolle Meer<\/i><\/div>\n
\nWill mir Geist und Leben schw\u00e4chen,<\/i>
\nMast und Anker wollen brechen,<\/i>
\nHier versink ich in den Grund,<\/i>
\nDort seh ins der H\u00f6lle Schlund.<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nRw\u0105 potoki s\u0142onych \u0142ez,
\nTopi\u0119 si\u0119 w smutku powodzi.
\nSztorm i fale chc\u0105 mi szkodzi\u0107.
\nMorze \u017ca\u0142o\u015bci\u0105 wzburzone
\nChce mojego ducha zgn\u0119bi\u0107.
\nMaszt si\u0119 \u0142amie, kotwica nie trzyma.
\nTutaj uton\u0105\u0107 musz\u0119 na g\u0142\u0119bi,
\nTam otch\u0142a\u0144 piekie\u0142 mam przed oczyma.<\/p>\n
\n<\/div>\n
\n***<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nJohann Sebastian Bach (1685-1750)<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nKantata Ich hatte viel Bek\u00fcmmernis<\/i>, BWV 21
<\/i><\/div>\n
\n5. Aria (tenor) B\u00e4che von gesalznen Z\u00e4hren<\/span><\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nVernon Kirk – tenor <\/span><\/div>\n
\nEnglish Baroque Soloists<\/span><\/div>\n
\nJohn Eliot Gardiner <\/span> <\/div>\n

<\/p>\n

\n