{"id":65,"date":"2018-06-14T17:08:00","date_gmt":"2018-06-14T17:08:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=65"},"modified":"2018-06-14T17:08:00","modified_gmt":"2018-06-14T17:08:00","slug":"blive-gdansk-pelnym-brzmieniem-inauguracja-odbudowanych-organow-w-kosciele-swietej-trojcy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=65","title":{"rendered":"B!LIVE, Gda\u0144sk: Pe\u0142nym Brzmieniem! Inauguracja odbudowanych organ\u00f3w w ko\u015bciele \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy"},"content":{"rendered":"
\n<\/a><\/div>\n
\nKo\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy w Gda\u0144sku odkry\u0142em dla siebie nieco ponad dwa lata temu. Troch\u0119 przez przypadek. W maju 2016 roku wybra\u0142em si\u0119 na koncert w ramach festiwalu ORGANYy PLUS+, na kt\u00f3rym Ingrida G\u00e1pov\u00e1 i Goldberg Baroque Ensemble pod dyrekcj\u0105 Andrzeja Szadejki wykonywali utwory kompozytor\u00f3w barokowych zwi\u0105zanych z Gda\u0144skiem. Min\u0119\u0142o ju\u017c sporo czasu, a ja pami\u0119tam ten koncert, jakby by\u0142 wczoraj. Andrzej Szadejko zach\u0119ca\u0142 wtedy, \u017ceby przemieszcza\u0107 si\u0119 po ko\u015bciele i s\u0142ucha\u0107 muzyki z r\u00f3\u017cnych miejsc. \u017beby poczu\u0107, jak s\u0142uchali jej gda\u0144szczanie kilkaset lat temu.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nWielkie wra\u017cenie wywar\u0142o wtedy na mnie surowe, ale pi\u0119kne wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a; jedyne w swoim rodzaju lektorium, jakby zawieszone pomi\u0119dzy naw\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 a prezbiterium; bardzo kameralny dziedziniec ko\u015bcielny, co\u015b na kszta\u0142t \u015bluzy skutecznie oddzielaj\u0105cej  gwarne miasto od sprzyjaj\u0105cego kontemplacji wn\u0119trza \u015bwi\u0105tyni; niezwyk\u0142a kaplica \u015bw. Anny przylegaj\u0105ca do g\u0142\u00f3wnego ko\u015bcio\u0142a. I organy. A w\u0142a\u015bciwie imponuj\u0105cy prospekt organowy, bo piszcza\u0142ek zbyt du\u017co w nim jeszcze nie by\u0142o\u2026<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nZbudowane najprawdopodobniej w latach 1616-18 przez Martena Friese organy we franciszka\u0144skim ko\u015bciele \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy s\u0105 z wielu powod\u00f3w wyj\u0105tkowe. To jedne z dw\u00f3ch w Polsce organ\u00f3w manierystycznych. Ich unikalno\u015b\u0107 polega tak\u017ce na tym, \u017ce nie zosta\u0142y zbudowane na ch\u00f3rze, a na dw\u00f3ch przylegaj\u0105cych do siebie balkonach po po\u0142udniowej stronie lektorium, dzi\u0119ki czemu ich d\u017awi\u0119k dociera do s\u0142uchaczy od przodu, a nie od ty\u0142u. To jedyne takie rozwi\u0105zanie w Polsce i jedno z niewielu na \u015bwiecie.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nPod koniec II wojny \u015bwiatowej niemieckie w\u0142adze Gda\u0144ska nakaza\u0142y organy \u2013 jak wiele innych podobnej klasy obiekt\u00f3w ruchomych \u2013 rozebra\u0107 i wywie\u017a\u0107 z miasta. Instrument zosta\u0142 przez to uratowany. A dzi\u0119ki temu, \u017ce w czasie ewakuacji wykonano bardzo szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 dokumentacj\u0119 zdj\u0119ciow\u0105 i rysunkow\u0105, instrument uda\u0142o si\u0119 odtworzy\u0107. Cho\u0107 nie od razu.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nGruntown\u0105 renowacj\u0119 ko\u015bcio\u0142a rozpocz\u0119to dopiero na pocz\u0105tku XXI wieku. Rozebrano \u015bcian\u0119, kt\u00f3r\u0105 po wojnie oddzielono naw\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 od prezbiterium, wyremontowano dach i okna, konserwacj\u0119 przesz\u0142y stalle, epitafia z prezbiterium i o\u0142tarze. Dopiero po tym wszystkim przyszed\u0142 czas na odbudow\u0119 organ\u00f3w.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nPrace rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w 2008 roku. Szaf\u0119 organow\u0105 odtworzono z wykorzystaniem kilkunastu tysi\u0119cy wi\u0119kszych i mniejszych oryginalnych element\u00f3w (ok. 65% ca\u0142o\u015bci) sk\u0142adowanych na poddaszu ko\u015bcio\u0142a; piszcza\u0142ki \u2013 razem 2441 \u2013 wykonano od nowa w technologii wykorzystywanej w XVII wieku. Odbudow\u0119 prowadzi\u0142a wy\u0142oniona w drodze konkursu pracownia organmistrzowska Kristiana Wegscheidera z Drezna a nadzorowali j\u0105 Andrzej Szadejko, profesor Akademii Muzycznej w Gda\u0144sku oraz o. Tomasza Jank, rektor ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Tr\u00f3jcy. <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nInstrument jest wyj\u0105tkowy z jeszcze jednego powodu. Bodaj najwa\u017cniejszego. Jego odbudowa po\u0142\u0105czy\u0142a ludzi. Wiele os\u00f3b wp\u0142aca\u0142o na ich odbudow\u0119 1% swojego podatku, darowizny z\u0142o\u017cy\u0142o na ten cel kilka tysi\u0119cy. Mo\u017cna te\u017c by\u0142o sta\u0107 si\u0119 patronem konkretnej piszcza\u0142ki. Mniejszej lub wi\u0119kszej w zale\u017cno\u015bci od wp\u0142aconej kwoty. Takich patron\u00f3w jest ponad 500, cho\u0107 jest te\u017c wielu, kt\u00f3rzy prosili o anonimowo\u015b\u0107.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nKo\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy razem ze swoj\u0105 magiczn\u0105 atmosfer\u0105 i swoimi niezwyk\u0142ymi organami to jedno z \u201emoich\u201d miejsc w Gda\u0144sku. Nie mog\u0142em wi\u0119c nie pojecha\u0107 3 czerwca 2018 roku na wielkie \u015bwi\u0119to, kt\u00f3rym by\u0142a inauguracja zrekonstruowanego instrumentu. By\u0142 t\u0142umy ludzi, piknik, ciasto, kawa, okoliczno\u015bciowy znaczek pocztowy, wydany na t\u0119 okazj\u0119 album, koncert, gwar, rozmowy, pozytywna energia, dobre emocje, \u0142zy wzruszenia i bardzo du\u017co u\u015bmiech\u00f3w. H\u00f6chsterw\u00fcnschtes Freudenfest!<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nJestem pewny, \u017ce bra\u0142em udzia\u0142 w wydarzeniu historycznym. 3 czerwca by\u0142 jednak wielkim dniem przede wszystkim dla tych tysi\u0119cy ludzi, kt\u00f3rzy w\u0142o\u017cyli w odbudow\u0119 organ\u00f3w to, co tylko mogli. Prac\u0119, pieni\u0105dze, serce, emocje, wiedz\u0119. To im wszystkim nale\u017ca\u0142y si\u0119 honory i podzi\u0119kowania. Jestem z gatunku wra\u017cliwych, wi\u0119c \u0142zy zakr\u0119ci\u0142y si\u0119 w oku, kiedy pami\u0105tkow\u0105 piszcza\u0142k\u0119 odbiera\u0142 syn fotografa i rysownika, dzi\u0119ki kt\u00f3rego powsta\u0142ej w czasie wojny dokumentacji mo\u017cna by\u0142o odtworzy\u0107 ka\u017cdy szczeg\u00f3\u0142 instrumentu; albo kiedy dzi\u0119kowano pani, kt\u00f3ra wspiera\u0142a odbudow\u0119 od pocz\u0105tku do ko\u0144ca po prostu swoj\u0105 prac\u0105 i pasj\u0105; i kiedy pot\u0119\u017cnym d\u017awi\u0119kiem organ\u00f3w wybrzmia\u0142o Te Deum. By\u0142o wzruszaj\u0105co, pi\u0119knie i rado\u015bnie. Cz\u0119\u015bci\u0105 podzi\u0119kowa\u0144 by\u0142 tak\u017ce koncert, kt\u00f3ry zainaugurowa\u0142 nie tylko odbudowany instrument, ale te\u017c wiosenn\u0105 ods\u0142on\u0119 festiwalu ORGANy PLUS+.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nUs\u0142yszeli\u015bmy utwory Bacha, Buxtehudego, Volckmara, Frescobaldiego i H\u00e4ndla w wykonaniu Andrzeja Szadejki (organy), Marion Eckstein (alt), Scholi Cantorum Katedry Muzyki Ko\u015bcielnej Akademii Muzycznej w Gda\u0144sku oraz Goldberg Baroque Ensemble pod dyrekcj\u0105 Aliny Ratkowskiej.<\/div>\n
\nUtwory solowe na organy zabrzmia\u0142y pi\u0119knie: pe\u0142nym, czystym, mocnym d\u017awi\u0119kiem o ogromnym zr\u00f3\u017cnicowaniu barw. Niezwyk\u0142e by\u0142o te\u017c Magnificat Buhtehudego, kt\u00f3rego kolejne sekwencje by\u0142y \u015bpiewane przez zesp\u00f3\u0142 wokalist\u00f3w a nast\u0119pnie podejmowane i rozwijane przez organy. Doskona\u0142ego wsp\u00f3\u0142brzmienia orkiestry, \u015bpiewak\u00f3w i organ\u00f3w trzeba jeszcze poszuka\u0107, odpowiednio je wywa\u017cy\u0107, popr\u00f3bowa\u0107, mo\u017ce \u2013 jak na koncercie sprzed dw\u00f3ch lat \u2013 pospacerowa\u0107 po ko\u015bciele i ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w to wsp\u00f3\u0142brzmienie z r\u00f3\u017cnych miejsc.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nOkazji b\u0119dzie sporo, bo organy nie zamilkn\u0105, a ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Tr\u00f3jcy b\u0119dzie go\u015bci\u0142 nast\u0119pne koncerty i festiwale. Ju\u017c ca\u0142kiem nied\u0142ugo kolejna edycja Festiwalu Goldbergowskiego (28.08-2.09.2018) a jesieni\u0105 druga tegoroczna ods\u0142ona festiwalu ORGANy PLUS+ (1-7.10.2018).<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nWarto w czasie wizyty w Gda\u0144sku zboczy\u0107 odrobin\u0119 ze zwyczajowego turystycznego szlaku i odwiedzi\u0107 Stare Przedmie\u015bcie. Odkry\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy, pos\u0142ucha\u0107 niezwyk\u0142ych organ\u00f3w, tu\u017c obok – w przylegaj\u0105cym do ko\u015bcio\u0142a dawnym klasztorze, w kt\u00f3rym teraz dzia\u0142a gda\u0144skie Muzeum Narodowe \u2013 zobaczy\u0107 prawdziwe skarby: \u201eS\u0105d Ostateczny\u201d Hansa Memlinga, obrazy takich mistrz\u00f3w, jak Peter Bruegel, Jan Brueghel, Paul Vredeman de Vries; ryciny Albrechta D\u00fcrera i Rembrandta.<\/div>\n
\n<\/div>\n

<\/p>\n

\n