{"id":78,"date":"2018-04-28T07:16:00","date_gmt":"2018-04-28T07:16:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=78"},"modified":"2018-04-28T07:16:00","modified_gmt":"2018-04-28T07:16:00","slug":"b52-odcinek-74-cantate","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=78","title":{"rendered":"B!52, Odcinek 74 – Cantate"},"content":{"rendered":"
\n<\/a><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nW cyklu po\u015bwi\u0119conym kantatom Bacha jutrzejsza niedziela ma znaczenie szczeg\u00f3lnie symboliczne, poniewa\u017c jej tradycyjna nazwa to w\u0142a\u015bnie Cantate<\/i>, od s\u0142\u00f3w Psalmu 98:<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nCantate Domino canticum novum, alleluia; quia mirabilia fecit Dominus, alleluia.<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\n\u015apiewajcie Panu pie\u015b\u0144 now\u0105, alleluja; bo cuda uczyni\u0142 Pan, alleluja.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nW krajach anglosaskich okre\u015bla si\u0119 czasem niedziel\u0119 Cantate potoczn\u0105 nazw\u0105 „Sing-song Sunday”, a zwyczajowym tematem kazania wtedy liturgiczna rola \u015bpiewu i muzyki. <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nW baroku znaczenie \u015bpiewania i muzykowania by\u0142o w liturgii du\u017co wi\u0119ksze ni\u017c teraz. St\u0105d do obowi\u0105zk\u00f3w Bacha jako lipskiego kantora nale\u017ca\u0142o mi\u0119dzy innymi pisanie kantat (z w\u0142. cantate – \u015bpiewa\u0107). Nie wiadomo, ile dok\u0142adnie ich powsta\u0142o. Nekrolog z 1754 roku, kt\u00f3rego autorem by\u0142 prawdopodobnie Johann Friedrich Agricola i kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 drukiem w ostatnim wydaniu \u201eMusikalische Bibliothek\u201d Lorenza Christopha Mizlera, wspomina, \u017ce Bach skomponowa\u0142 „pi\u0119\u0107 rocznych cykli muzyki ko\u015bcielnej na wszystkie niedziele i dni \u015bwi\u0105teczne” („F\u00fcnf Jahrg\u00e4nge von Kirchenst\u00fccken, auf alle Sonn- und Festtage”). Dawa\u0142by to liczb\u0119 ponad 275, a jak chc\u0105 niekt\u00f3rzy badacze nawet ponad 320 kantat ko\u015bcielnych. Do dzi\u015b zachowa\u0142o si\u0119 oko\u0142o 2\/3 z nich, o pozosta\u0142ych mamy informacje bardzo ograniczone albo nie mamy ich wcale. Nie mo\u017cna te\u017c zapomina\u0107 o kantatach \u015bwieckich, kt\u00f3rych zachowa\u0142o si\u0119 niewiele ponad po\u0142owa z oko\u0142o 50 napisanych. <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nZnaczenie kantat Bacha w historii muzyki jest nie do przecenienia. Niemiecki muzykolog Alfred D\u00fcrr pisze o nich, \u017ce „s\u0105 \u015bwiadectwem najwy\u017cszej ze sztuk, dziedzictwa chrze\u015bcija\u0144stwa oraz historii i kultury Zachodu i dlatego powinni\u015bmy nie\u015b\u0107 je w przysz\u0142o\u015b\u0107” a to wymaga nie tylko zrozumienia ich kontekstu kulturowego, ale przede wszystkim „wnikliwego spojrzenia na ich znaczenie dla naszych czas\u00f3w”…<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nZ kantat, kt\u00f3re Bach napisa\u0142 na niedziel\u0119 Cantate zachowa\u0142y si\u0119 dwie: Wo gehest du hin?<\/i> BWV 166, kt\u00f3ra zosta\u0142a wykonana w roku 1724 i napisana w roku nast\u0119pnym kantata Es ist euch gut, da\u00df ich hingehe<\/i>, BWV 108. Zachowa\u0142o si\u0119 te\u017c napisane przez Salomona Francka libretto do kantaty Leb ich, oder leb ich nicht<\/i>, BWV Anh. 191. <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nKantata Wo gehest du hin?,<\/i> BWV 166 zosta\u0142a wykonana po raz pierwszy 7 maja 1724 roku . Nieznany autor libretta kantaty (niekt\u00f3rzy badacze sugeruj\u0105 autorstwo Christiana Weissa Starszego) rozpocz\u0105\u0142 je od cytatu-pytania Wo gehest du hin?<\/i> (Dok\u0105d idziesz?) zaczerpni\u0119tego z Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Jana, zosta\u0142 tak\u017ce u\u017cyty tekst pierwszej zwrotki hymnu Wer wei\u00df, wie nahe mir mein Ende<\/i> napisanego przez ksi\u0119\u017cn\u0105 Emili\u0119 Julian\u0119 von Schwarzburg-Rudolstadt (sopranowy chora\u0142, kt\u00f3rego mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 na za\u0142\u0105czonym filmie) oraz – w chorale fina\u0142owym – trzecia zwrotka hymnu Bartholom\u00e4usa Ringwaldta Herr Jesu Christ, ich wei\u00df gar wohl.<\/i> Przes\u0142anie ca\u0142ego tekstu dotyczy nieuchronno\u015bci \u015bmierci i traktowania \u017cycia na ziemi jako drogi ludzkiej duszy do Raju. <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nSze\u015bciocz\u0119\u015bciowa kantata jest przeznaczona na cztery g\u0142osy solowe (sopran, alt, tenor, bas), ob\u00f3j, dwoje skrzypiec, alt\u00f3wk\u0119 i basso continuo oraz czterog\u0142osowy ch\u00f3r w finale kantaty. <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nDo przygotowanego na dzi\u015b filmu wybra\u0142em trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kantaty – chora\u0142 Ich bitte dich, Herr Jesu Christ – w kt\u00f3rej wykonywany zwykle przez sekcj\u0119 sopran\u00f3w ch\u00f3ru cantus firmus s\u0142yszymy na tle energetycznego unisona smyczk\u00f3w.<\/div>\n

<\/p>\n

\nIch bitte dich, Herr Jesu Christ,<\/i><\/div>\n
\nHalt mich bei den Gedanken<\/i><\/div>\n
\nUnd lass mich ja zu keiner Frist<\/i><\/div>\n
\nVon dieser Meinung wanken,<\/i><\/div>\n
\nSondern dabei verharren fest,<\/i><\/div>\n
\nBis dass die Seel aus ihrem Nest<\/i><\/div>\n
\nWird in den Himmel kommen.<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\n***<\/div>\n
\nPanie Jezu, prosz\u0119 Ci\u0119,<\/div>\n
\nNiech ten zamiar we mnie trwa.<\/div>\n
\nNie daj my\u015bli zachwia\u0107 si\u0119,<\/div>\n
\nBy sprosta\u0142a w ka\u017cdy czas<\/div>\n
\nAle w tym pozosta\u0107 daj,<\/div>\n
\nA\u017c osi\u0105gnie dusza Raj,<\/div>\n
\nI gdy z gniazda wyjdzie swego.<\/div>\n

_____________<\/p>\n

Johann Sebastian Bach
\nKantata Wo gehest du hin?, BWV 166
\n3. Chora\u0142  Ich bitte dich, Herr Jesu Christ<\/p>\n

Amsterdam Baroque Orchestra & Choir
\nTon Koopman<\/p>\n

\n