{"id":92,"date":"2018-03-03T09:54:00","date_gmt":"2018-03-03T09:54:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=92"},"modified":"2018-03-03T09:54:00","modified_gmt":"2018-03-03T09:54:00","slug":"b52-odcinek-68-oculi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=92","title":{"rendered":"B!52, Odcinek 68 – Oculi"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n<\/a><\/div>\n
\n<\/div>\n
\n„Niemieckie poetki galante, ich genialne i mi\u0142e pr\u00f3bki, razem z Aneksem o tych zagranicznych damach, kt\u00f3re dzi\u0119ki pi\u0119knej poezji
\n sta\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c znane w zaciekawionym \u015bwiecie, i z Przedmow\u0105. O tym,
\n\u017ce rodzaj \u017ce\u0144ski jest tak samo zr\u0119czny w nauce, jak m\u0119ski.”<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nTo pe\u0142ny tytu\u0142 najbardziej znanego zbioru zbioru Georga Christiana Lehmsa – Teuschlands galante Poetinnen<\/i>. Dzi\u015b wydaje si\u0119 seksistowski, trzy wieki temu by\u0142o wprost przeciwnie… <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nGeorg Christian Lehms by\u0142 legniczaninem. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1684 roku w
\nLegnicy. Po uko\u0144czeniu gimnazjum w Zgorzelcu i Uniwersytetu w Lipsku s\u0142u\u017cy\u0142 przez pewien czas na dworze w
\nWei\u00dfenfels. W roku 1710 przyj\u0105\u0142 stanowisko bibliotekarza i poety
\ndworskiego w Darmstadt, gdzie jeszcze przed rokiem 1713 zosta\u0142 mianowany
\n cz\u0142onkiem roady ksi\u0105\u017c\u0119cej Ernsta Ludwiga von Hessen-Darmstadt. Zmar\u0142 na
\n gru\u017alic\u0119 15 maja 1717 roku. Opr\u00f3cz wspomnianego ju\u017c zbioru o niemieckich poetkach, pisa\u0142 libretta do oper, wiersze oraz – pod pseudonimem Pallidor – powie\u015bci w stylu galante. Jest te\u017c autorem zbior\u00f3w tekst\u00f3w do kantat komponowanych przez Christopha Graupnera i Gottfrieda Gr\u00fcnewalda na potrzeby dworu w Darmstadt. Jednym z takich zbior\u00f3w jest Gottgef\u00e4lliges Kirchen Opffer<\/i> wydany w roku 1711. <\/div>\n
\n<\/div>\n
\nNie wiadomo, czy Jan Sebastian Bach i Georg Christian Lehms znali si\u0119 osobi\u015bcie. Bach posiada\u0142 jednak z pewno\u015bci\u0105 zbi\u00f3r tekst\u00f3w Lehmsa, pochodz\u0105 bowiem z niego libretta a\u017c 10 kantat, mi\u0119dzy innymi w\u0142a\u015bnie Widerstehe doch der S\u00fcnde<\/i>, BWV 54 napisanej przez Jana Sebastiana Bacha na przypadaj\u0105c\u0105 jutro trzeci\u0105 niedziel\u0119 Wielkiego Postu, Oculi.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nDo lat siedemdziesi\u0105tych XX wieku uwa\u017cano, \u017ce kantata jest niekompletna. Sk\u0142ada si\u0119 z zaledwie dw\u00f3ch arii  rodzielonych recytatywem. Na pocz\u0105tku lat siedemdziesi\u0105tych XX wieku – kiedy \u015bwiat\u0142o dzienne ujrza\u0142 zbi\u00f3r Georga Christiana Lehmsa – okaza\u0142o si\u0119, \u017ce niczego w niej nie brakuje. W zwi\u0105zku z tym, \u017ce tekst Lehmsa dotycz\u0105cy tragicznych konsekwencji grzechu by\u0142 przeznaczony na niedziel\u0119 Oculi, wyja\u015bniona zosta\u0142a przy okazji zagadka, na jak\u0105 okazj\u0119 Bach napisa\u0142 kantat\u0119 Widerstehe doch der S\u00fcnde<\/i>. Do tej pory uwa\u017cano, \u017ce kantata powsta\u0142a na si\u00f3dm\u0105 niedziel\u0119 po Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej w roku 1714, kiedy czytania tak\u017ce dotyczy\u0142y znaczenia grzechu. Teraz powszechna jest opinia, \u017ce kantata zosta\u0142a wykonana po raz pierwszy w Weimarze 4 marca 1714 roku, zaledwie dwa dni po tym, jak Bach zosta\u0142 kapelmistrzem tamtejszego dworu ksi\u0105\u017c\u0119cego.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nKantata zosta\u0142a rozpisana na alt solo, dwoje skrzypiec, dwie alt\u00f3wki i basso continuo. Znamy j\u0105 z manuskryptu sporz\u0105dzonego przez weimarskiego ucznia Bacha – Johanna Tobiasa Krebsa (tekst) oraz organist\u0119 ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Piotra i \u015bw. Paw\u0142a a prywatnie przyjaciela Bacha – Johanna Gottfrieda Walthera. Rozpoczynaj\u0105ca kantat\u0119 aria zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej u\u017cyta – z innym tekstem – w zaginionej Pasji wed\u0142ug \u015bw. Marka.<\/div>\n

\nZapraszam do pos\u0142uchania arii Widerstehe doch der S\u00fcnde w wykonaniu Andreasa Scholla i Collegium Vocale Gent pod dyrekcj\u0105 Philippe Herreweghe. Craig Smith z portalu Emannuel Music pisze o tej arii tak:<\/p>\n

\nAria zaczyna si\u0119 od ostrego i szokuj\u0105cego dysonansu w orkiestrze. Wspania\u0142e, p\u0142yn\u0105ce frazy rozbudowuj\u0105 si\u0119, jak warstwy aksamitu na dysonansowym basie. Ekspresyjna partia wokalna jest jak bogate runo na wielu poziomach cudownej, chromatycznej harmonii…<\/i><\/p>\n

\n <\/i>Widerstehe doch der S\u00fcnde,<\/i><\/div>\n
\nSonst ergreifet dich ihr Gift.<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\nLass dich nicht den Satan blenden;<\/i><\/div>\n
\nDenn die Gottes Ehre sch\u00e4nden,<\/i><\/div>\n
\nTrifft ein Fluch, der t\u00f6dlich ist.<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\n Przeciwstawiaj si\u0119 grzechowi
\nBo jad jego truje, cho\u0107 urok uwodzi.<\/div>\n
\n
\nSzatana sztuczki o\u015blepi\u0107 ci\u0119 maj\u0105.
\nNa tych, co Bo\u017c\u0105 chwal\u0119 spotwarzaj\u0105
\nSpada przekle\u0144stwo i \u015bmier\u0107 ich ugodzi. <\/div>\n

<\/p>\n

\n