{"id":99,"date":"2018-02-17T19:13:00","date_gmt":"2018-02-17T19:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/barokowo.pl\/?p=99"},"modified":"2018-02-17T19:13:00","modified_gmt":"2018-02-17T19:13:00","slug":"b52-odcinek-66-invocabit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/barokowo.pl\/?p=99","title":{"rendered":"B!52, Odcinek 66 – Invocabit"},"content":{"rendered":"
\n
\n<\/a><\/div>\n

W zesz\u0142ym roku nie by\u0142o jeszcze bloga, pozwalam sobie wi\u0119c przypomnie\u0107 w cyklu B!52 ubieg\u0142oroczny, nieco uzupe\u0142niony tekst przeznaczony na jutrzejsz\u0105 niedziel\u0119.<\/p><\/div>\n

\n<\/div>\n
\n***<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nWst\u0119pna \u2013 Invocabit<\/i>, Sucha – Reminiscere<\/i>, G\u0142ucha \u2013 Oculi<\/i>, \u015arodopostna \u2013 Laetare<\/i>, Czarna – Judica<\/i>, Palmowa \u2013 Palmarum<\/i>. To nazwy kolejnych niedziel Wielkiego Postu, czasu przygotowania do Wielkanocy.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nJutro pierwsza z nich, Niedziela Wst\u0119pna, nazywana r\u00f3wnie\u017c Czterdziesi\u0105tnic\u0105, Quadragesima lub Invocabit, od s\u0142\u00f3w Introitu na t\u0105 niedziel\u0119:<\/div>\n
\n<\/div>\n
\ninvocabit me et exaudiam eum cum ipso ero in tribulatione eruam eum et glorificabo<\/i><\/div>\n
\n<\/div>\n
\n„B\u0119dzie wo\u0142a\u0142 ku mnie, a ja go wys\u0142ucham, z nim jestem w ucisku, wyrw\u0119 go i uwielbi\u0119 go.”<\/div>\n
\n(Ps 91, 15)<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nCiekawa tradycja zwi\u0105zana z t\u0105 niedziel\u0105 zachowa\u0142a si\u0119 w Luksemburgu, gdzie organizowane s\u0105 Buergbrennen; wielkie ogniska, w kt\u00f3rych pali si\u0119 mi\u0119dzy innymi wyschni\u0119te bo\u017conarodzeniowe choinki i kt\u00f3re maj\u0105 wygna\u0107 zim\u0119 a zaprosi\u0107 wiosn\u0119 (taka sobie odmiana polskiego topienia Marzanny albo Entierro de la Sardina<\/i>, Pogrzebu Sardynki, w kt\u00f3rym mia\u0142em okazj\u0119 uczestnicz\u0107 w \u015brod\u0119 w Alcal\u00e1 de Henares). Tradycja ta zachowa\u0142a si\u0119 w granicz\u0105cych z Luksemburgiem cz\u0119\u015bciach Niemiec (Burgbrennen<\/i>) oraz Francji i Belgii (Dimanche des Brandons<\/i>).<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nWracamy jednak do Bacha i do Lipska. Wielki Post by\u0142 w po\u0142owie XVIII wieku tempus clausum w zwi\u0105zku z czym Jan Sebastian mia\u0142 urlop od pisania kantat (z ma\u0142ymi wyj\u0105tkami o czym przy innej okazji). Przez nast\u0119pne niedziel\u0119 b\u0119d\u0119 wi\u0119c proponowa\u0107 pos\u0142uchanie kantat, kt\u00f3re powsta\u0142y troch\u0119 „obok” cyklu liturgicznego.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nJedn\u0105 z nich jest kantata Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit<\/i>, BWV 106. Manuskrypt Bacha zagin\u0105\u0142, natomiast zgodnie uwa\u017ca si\u0119 t\u0119 kantat\u0119 za jedn\u0105 z najwcze\u015bniejszych. Powsta\u0142a w 1707 lub 1708 roku, kiedy Bach by\u0142 organist\u0105 w ko\u015bciele \u015bw. B\u0142a\u017ceja w M\u00fchlhausen. Z okazji pogrzebu. Czyjego? Tego do ko\u0144ca nie wiadomo, ale \u017ar\u00f3d\u0142a wskazuj\u0105 albo na pogrzeb wuja Bacha, Tobiasa L\u00e4mmerhirta, albo by\u0142ego burmistrza M\u00fchlhausen – Adolpha Streckera (na co mo\u017ce wskazywa\u0107 podobie\u0144stwo przekazu tekstu kantaty i kazania wyg\u0142oszonego na pogrzebie burmistrza). Najwcze\u015bniejszy odpis kantaty, sporz\u0105dzony r\u0119k\u0105 Christiana Friedricha Penzela, pochodzi z roku 1768 i to w\u0142a\u015bnie on wprowadza zwyczajow\u0105 nazw\u0119 Actus tragicus<\/i>.<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nTekst kantaty traktuj\u0105cy o przemijaniu, przygotowaniu do \u015bmierci i o umieraniu zosta\u0142 zaczerpni\u0119ty z Biblii oraz z hymn\u00f3w napisanych przez Marcina Lutra i Adama Reusnera. „Muzyka do walki z bole\u015bci\u0105” – tak kr\u00f3tko scharakteryzowa\u0142 Actus tragicus John Elliot Gardiner. Kantata zosta\u0142a rozpisana na cztery g\u0142osy solowe (sopran, alt, tenor bas) i ma\u0142y zesp\u00f3\u0142 instrumentalny (dwa proste flety altowe, dwie viole da gamba i basso continuo.<\/div>\n

\nZapraszam do pos\u0142uchania tej kantaty w wykonaniu Amsterdam Baroque Orchestra & Choir pod dyrekcj\u0105 Tona Koopmana. Mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 obserwowa\u0107 wczoraj Tona Koopmana w akcji w Filharmonii Narodowej w Warszawie. O czym ju\u017c wkr\u00f3tce.<\/p>\n

\nGottes Zeit ist die allerbeste Zeit.<\/i><\/div>\n
\nIn ihm leben, weben und sind wir,<\/i><\/div>\n
\nsolange er will.<\/i><\/div>\n
\nIn ihm sterben wir zur rechten Zeit, wenn er will.<\/i><\/div>\n

<\/p>\n

\nBo\u017cy czas, to czas ze wszystkich najlepszy.<\/div>\n
\nW nim \u017cyjemy, poruszamy si\u0119; w nim jeste\u015bmy.<\/div>\n
\nGdy B\u00f3g zechce – umieramy. Zawsze we w\u0142a\u015bciwym czasie.<\/div>\n

<\/p>\n

\n